İran İslam Cumhuriyeti, kendisine yönelik savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden en az 11,7 milyon varil ham petrol gönderdiği bildirildi. Bu petrolün tamamının Çin’e gittiği belirtildi.
TankerTrackers şirketi, savaşın başlamasından bu yana İran’ın bu stratejik su yolundan en az 11,7 milyon varil ham petrol sevk ettiğini doğruladı.
12 milyon varil petrol boğazdan geçti
CNBC’nin haberine göre şirket, gemilerin hareketlerini uydu görüntüleri aracılığıyla izliyor. Bu yöntem, takip sistemlerini kapatan gemilerin bile tespit edilmesini sağlıyor.
Savaştan bu yana boğazdan geçmeye çalışan gemiler çok sayıda tanker takip sistemlerini kapatarak gözden kayboldu.
Deniz taşımacılığı verileri sağlayan Kpler şirketinin tahminlerine göre de savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 12 milyon varil ham petrol Hürmüz Boğazı’ndan geçti.
Kpler’in ham petrol analisti Nehru Khun Su, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Son yıllarda İran ham petrolünün en büyük alıcısı Çin olduğu için, bu varillerin büyük bir kısmının nihayetinde Çin’e ulaşması muhtemeldir.”
Su, ancak gemilerin nihai varış noktalarını kesin olarak belirlemenin giderek zorlaştığını da ifade etti.
Boğazda saldırılar yaşandı
Savaşın başlamasından iki haftadan kısa bir süre sonra Hürmüz Boğazı veya çevresinde 10 gemi saldırıya uğradı.
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, CNBC’ye verdiği bir röportajda, boğazdan geçen petrol tankerlerinin “çok dikkatli olması gerektiğini” söyledi.
TankerTrackers’ın kurucu ortaklarından Samir Madani, CNBC’ye yaptığı açıklamada, 28 Şubat’tan bu yana İran İslam Cumhuriyeti'nden ayrılan ve uydu görüntülerinde tespit edilen altı tankerden üçünün İran bayrağı taşıdığını belirtti.
Trump’tan gemilere çağrı
Petrol fiyatlarının arz kesintisi endişeleriyle yükselmesi üzerine ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı yakınlarında bekleyen gemilerin “biraz cesaret göstermesi” gerektiğini söyledi.
Trump şu ifadeleri kullandı:
“Korkacak bir şey yok. Onların bir donanması yok. Biz tüm gemilerini batırdık.”
İran İslam Cumhuriyeti'nin ana petrol ihracat tesisi uzun yıllardır İran ana karasının yaklaşık 15 mil açığındaki Harg (Kharg) Adası oldu. Ülkenin ham petrol ihracatının yaklaşık %90’ı burada yükleniyor ve tankerler daha sonra Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
Ancak İran İslam Cumhuriyeti şimdi ayrıca Umman Körfezi kıyısındaki Cask (Jask) petrol ve gaz terminalinde de tanker yüklemeye yeniden başladı. Bu durum ham petrol sevkiyat kapasitesine ek bir seçenek sunabilir.
Uydu görüntülerine göre bir İran tankeri 2 milyon varil ham petrol yükledi. Bu, son beş yıl içinde tesiste gerçekleştirilen beşinci yükleme oldu.
Jask terminali daha yavaş
Analist Su, Cask terminalindeki faaliyetlerin artmasının Tahran’ın Hürmüz Boğazı’na alternatif yollar aradığını gösterdiğini söyledi. Ancak bu rotanın ne kadar uygulanabilir olduğu henüz net değil.
Cask terminali nadiren kullanılıyor çünkü Hürmüz Boğazı’nı tamamen bypass eden tek İran petrol çıkış noktası olmasına rağmen çok daha verimsiz kabul ediliyor.
Madani’ye göre bir süper tankerinin yüklenmesi 10 güne kadar sürebiliyor.
Madani şunları söyledi:
“Bu tesis iç kamuoyuna yönelik propaganda açısından değerli olabilir ama lojistik açıdan büyük bir fayda sağlamıyor.”
Karşılaştırma yapmak gerekirse Harg Adası’nda bir süper tankerin yüklenmesi yalnızca bir ya da iki gün sürüyor.
