Vizesiz seyahat imkAnı sağlayan yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) hakkının genişletilmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Mühendis ve mimarları yakından ilgilendiren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine girerek ilgili komisyonda görüşülmeye başlandı.
13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunulan teklif, Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngörüyor. Teklifin mevcut durumu Meclis kayıtlarında “Komisyonda” olarak yer alıyor.
Teklifin özetine göre; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı odalara üye, fiilen mesleğini icra eden ve en az 15 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarlara hususi damgalı (yeşil) pasaport verilmesi amaçlanıyor. Düzenlemede özellikle 15 yıl kıdem şartı dikkat çekiyor.
Uzun süredir meslek örgütleri tarafından dile getirilen talebin yasalaşması halinde, söz konusu nitelikleri taşıyan mühendis ve mimarlar, birçok ülkeye vizesiz seyahat etme imkanına kavuşacak.
Yeşil pasaport (hususi pasaport) kimlere verilir? İşte tüm detaylar
Vizesiz seyahat imkânı sağlayan yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport), belirli şartları taşıyan kamu görevlileri, eski bürokratlar ve bazı özel statü sahiplerine veriliyor. Mevzuata göre yeşil pasaport alabilecek kişi ve gruplar şöyle:
Kamu görevlileri ve eski bürokratlar
1., 2. ve 3. derece kadrolarda bulunan veya bu dereceler karşılığında sözleşmeli çalışan devlet memurları
(Yeşil pasaport için derece–kademe sistemi esas alınıyor. Derece yükselmesi sicil ve hizmet süresine göre gerçekleşiyor.)
Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri
(Milletvekilleri görev süresince bordo, görev sonrası yeşil pasaport kullanabiliyor.)
Eski bakanlar
(Görev bitiminde yeşil pasaporta geçiş yapılıyor.)
1., 2. ve 3. derece kadro karşılığı çalışan diğer kamu görevlileri
(Kadrolu olmayan ancak sözleşmeli olarak çalışan ve bu dereceler karşılığında görev yapanlar.)
1., 2. veya 3. derece kadrodayken emekli olan ya da görevden ayrılan memurlar ve kamu çalışanları
(Emeklilik sonrası da hak korunuyor.)
Belediye başkanları
Görev süresi boyunca büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları
1. derece kadrodan emekli olan belediye başkanları
(Bu şartı sağlayanlar görev sonrası da yeşil pasaport hakkını koruyor.)
Sporcular
“Devlet sporcusu” unvanı verilen atletler
(Branş fark etmeksizin, ülkeye başarı kazandıran sporcular bu haktan yararlanıyor.)
Banka ve kamu kökenli çalışanlar
Önceden devlet bankası olup sonradan özelleştirilen Halkbank, Ziraat Bankası ve Emlak Bankası çalışanlarından:
Özelleştirme öncesinde yeşil pasaport hakkını kazanmış olanlar,
Sermayesinin en az %51’i devlete ait kamu kuruluşlarında çalışanlar,
Sosyal güvenlik yönünden T.C. Emekli Sandığına tabi olanlar,
4603 sayılı Kanun kapsamındaki personel.
Sözleşmeli çalışanlar
Kadro karşılığı olmaksızın çalışıp, emekli kesenekleri 1., 2. ve 3. derece üzerinden Emekli Sandığı’na yatırılan ve bu statüde emekli olan sözleşmeli devlet memurları.
İhracatçılar için özel düzenleme
Bakanlar Kurulu’nun 22.03.2017 tarihli kararıyla, son üç takvim yılında yıllık ortalama ihracatı 1 milyon doların üzerinde olan firmaların yetkililerine yeşil pasaport veriliyor.
Yetkili sayısı ihracat tutarına göre belirleniyor:
1–10 milyon dolar: 1 yetkili
10–25 milyon dolar: 2 yetkili
25–50 milyon dolar: 3 yetkili
50–100 milyon dolar: 4 yetkili
100 milyon dolar üzeri: 5 yetkili
