Dünya genelinde hızla artan sentetik kimyasal kullanımı, bilim insanlarına göre insan sağlığı ve doğurganlık üzerinde ciddi bir tehdit oluşturuyor. Yeni yayımlanan bir araştırma, pestisitler, plastikler, endüstriyel kirleticiler ve “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerinin, küresel ölçekte “sessiz bir kısırlık krizi”ne yol açabileceği uyarısında bulundu.
Toksikologlar ve biyologlardan oluşan araştırma ekibi, farklı kirleticilerin iklim değişikliğiyle birlikte etkisini artırdığını ve bu durumun hem insanlar hem de hayvanlar için doğurganlık, biyolojik çeşitlilik ve genel sağlık üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu belirtti. Çalışmaya liderlik eden Susanne Brander, ekosistem ile insan sağlığının birbirine bağlı olduğunu vurgulayarak, artan sıcaklıklar, oksijen azlığı ve kimyasal maruziyetin üreme sağlığını olumsuz etkilediğini ifade etti.
Araştırmaya göre son 50 yılda yaban hayatı popülasyonları üçte ikiden fazla azalırken, aynı dönemde insanlarda da kısırlık oranlarında artış gözlemleniyor. Bilim insanları, bu eğilimde hormon sistemini bozan kimyasalların önemli rol oynayabileceğine dikkat çekiyor.
Günümüzde doğal hormonları taklit edebilen ya da engelleyebilen binden fazla sentetik kimyasal bulunduğu belirtilirken, bu maddelerin yalnızca yüzde 1’inin yeterli güvenlik testlerinden geçtiği ifade ediliyor. Uzmanlar, yeterince denetlenmeyen bu kimyasalların uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Geçmişte kullanılan ve daha sonra yasaklanan DDT gibi kimyasalların, hem hayvanlarda hem de insanlarda üreme sorunlarına neden olduğu bilinirken, PFAS türü kimyasalların da benzer etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca mikroplastiklerin üreme organlarında birikebildiğine dair bulgular, riskin boyutunu daha da artırıyor
1970’lerden bu yana bazı şirketlerin PFAS bileşiklerinin toksik olduğunu bildiği ancak bunu kamuoyundan gizlediği ortaya çıkmıştı. Bu maddelere maruz kalan bazı hamile çalışanların düşük yaptığı ya da doğum kusurlarıyla karşılaştığı belirtiliyor. Bu nedenle bazı PFAS türleri yasaklandı.
