Yüzyıllardır insanlar bitkilerin tıbbi özelliklerinden yararlanıyor. Ancak giderek artan bilimsel kanıtlar, doğanın "eczanesini" kullanmayı bilen tek türün insanlar olmayabileceğini gösteriyor.
Endonezya'nın Borneo Adası'nda vahşi orangutanlar üzerinde yürütülen 20 yıllık bir araştırma, büyük maymunların antimikrobiyal, iltihap önleyici ve yara iyileştirici özelliklere sahip bitkileri seçerek tükettiklerini ortaya koydu.
Araştırmacılar, orangutanların bu bitkileri günlük besin olarak değil, belirli sağlık yararları için bilinçli şekilde seçtiklerine işaret eden davranış kalıpları tespit etti.
Araştırma, orangutanların bazı bitki kombinasyonlarını belirli bir sırayla tükettiklerini gösterdi. Bu davranış, daha önce başka hayvan türlerinde gözlemlenen "kendi kendini tedavi etme (self-medication)" davranışına benziyor.
Orangutanların bu davranışı nasıl kazandığı ise henüz kesin olarak bilinmiyor.
Araştırmanın yazarlarından Georgia Allen ve ekibi, bu davranışın içgüdüsel olabileceğini ya da nesilden nesile aktarılan öğrenilmiş bir davranıştan kaynaklanabileceğini düşünüyor.
Araştırmayı, Exeter Üniversitesi Koruma ve Biyoçeşitlilik Yüksek Lisans Programı kapsamında yürüten Georgia Allen şunları söyledi:
"Bu aşamada orangutanların insanlar gibi bilinçli şekilde kendilerine teşhis koyduklarını söyleyemeyiz."
Allen sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ancak bulgularımız, onların tıbbi özelliklere sahip bazı bitkileri yalnızca beslenme amacıyla değil, bunun ötesine geçen nedenlerle seçerek tükettiklerini gösteriyor."
Araştırmacıya göre en dikkat çekici bulgulardan biri, bazı bitki türlerinin orangutanların beslenmesinde tesadüfen beklenenden çok daha sık birlikte görülmesi oldu.
Allen, bu bitkilerin birçoğunun antimikrobiyal, iltihap önleyici ve yara iyileştirici etkilerle ilişkilendirilen bileşikler içerdiğini belirtti.
Ayrıca söz konusu bitkilerin orangutanların genel beslenmesinde önemli bir yer tutmadığını vurgulayan Allen, bunun da bu bitkilerin günlük besin kaynağı olarak değil, belirli sağlık faydaları için tüketildiğini düşündürdüğünü ifade etti.
