Öğle Namazı Kaç Rekattır?
Öğle namazının farzı 4 rekattır. Öncesinde kılınan 4 rekat ve sonrasında kılınan iki rekat sünnet ile birlikte toplam 10 rekat olduğu söylenebilir. Bu sünnet namazlar Şafiilerde sünnet-i müekkede, Hanefilerde vaciptir.
Yani öğle namazının toplam rekatları basitçe şöyledir.
4 rekat sünnet
4 rekat farz
2 rekat sünnet
Şimdi bir rekat namazın adım adım kılınışını detaylıca ele alalım.
Birinci Adım: Niyet ve İftitah Tekbiri
Niyet: Niyet kıbleye dönülerek namazı kılmaya kast etmektir. Niyetin asıl yeri kalptir. Söz konusu namazı kılmaya karar vermek, niyettir. Ancak niyeti dil ile de getirmek isteyenler için öğle namazı niyetinin tam metni şöyledir:
"Niyet ettim Allah rızası için bugünkü öğle namazının dört rekat ilk sünnetini kılmaya"
Eğer farz kılınacaksa, ya da 2 rekat sünnet kılınacaksa, niyetin ilgili bölümü buna göre değiştirilir. Farz namaz kılınırken kaç rekat olduğunu belirtmeye gerek yoktur. Zira farz namazın kaç rekat olduğu her zaman bellidir ve değişmez.
Tekbir: "Allahu Ekber" diyerek eller kulak hizasına kaldırılır ve ardından eller bağlanarak namaza başlanmış olur.
Başlangıç: Hanefiler namaza Sübhaneke duasıyla başlarken, Şafiiler Veccehtu duasını okurlar.
İkinci Adım: Kıyam ve Kıraat (Ayakta Durma ve Kur'an-ı Kerim Okuma)
Fatiha: Besmele çekilerek Fatiha suresi okunur. Besmele ve Fatiha Hanefilerde vacip, Şafiilerde farzdır.
Zamm-i Sure: Fatiha bittikten sonra Kur'an-ı Kerim'den en az üç kısa ayet veya bir sure okunur. Namazda cemaatin sıkılmaması için genelde kısa sureler okunur. Uzun sureler okunacak olursa da bu kıraat fazla uzatılmaz, birkaç ayetle sınırlı bırakılır. Zira Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem’in cemaatle kılınan namazlar için açık uyarısı bulunmaktadır.
Üçüncü Adım: Rüku (Eğilme)
Kıraat bitirildikten sonra "Allahu Ekber" denilerek rükuya gidilir. Sırt yere paralel olacak şekilde eğilir ve eller diz kapaklarının üzerine konur.
Tesbih: Rükudayken üç kez "Sübhâne Rabbiye'l-Azîm" demek sünnettir.
Doğrulma: Rükudan sonra doğrulmak da namazın farzlarından biridir. Doğrulmadan secdeye gitmek namazı bozar. Rükudan kalkarken "Semiallahü limen hamideh" demek, doğrulduktan sonra da "Rabbenâ leke'l-hamd" demek sünnettir.
Dördüncü Adım: Secde
Rükudan doğrulduktan sonra "Allahu Ekber" denerek secdeye gidilir. Secdede dikkat edilmesi gereken husus, eller, ayaklar, diz kapakları ve alın kemiklerinin yere değmiş olması gerektiğidir. Alının yere değdiğinden emin olmak için burunun da yere değmesinde fayda vardır.
Tesbih: Secdedeyken üç kez "Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ" demek sünnettir. Secde art arda iki kez yapılır. Her secdenin ardından diz üstü oturulur ve “sübhanallah” diyecek kadar bir süre beklenir.
Beşinci Adım: Ka'de (Oturuş) ve Selam
Namazda her iki rekatta bir ka’de yapmak gerekir. Ka’de diz üstü oturmaktır. Ka’de sırasında okunması gereken dualar vardır. Bu dualar şöyledir.
Dualar: Sırasıyla Ettehiyyâtü, Allahümme Salli, Allahümme Barik. Hanefiler bu üç duaya Rebbena atina duasını da eklemişlerdir. Tüm bu duaların Arapça ve Türkçelerine buraya TIKLAYARAK ulaşabilirsiniz.
Selam: Önce sağ tarafa bakarak "Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh" diyerek selam verilir. Bu selam farzdır. Ardından sol tarafa bakılarak tekrar aynı selam verilir. Bu selam sünnettir.
Hanefi ve Şafiî Mezheplerine Göre Uygulama Farkları
Fatiha ve Besmele: Hanefilerde Fatiha okumak vaciptir, farz değildir. Yani Fatiha okunmasa namaz geçerli olur harama yakın mekruh işlenmiş olur. Ayrıca besmele Fatiha’nın bir ayeti olarak kabul görmez. O yüzden cemaat namazlarında Hanefiler besmeleyi içten gizli okurlar. Ancak Şafiilerde durum farklıdır. Şafiilere göre Fatiha suresini okumak farzdır. Fatiha okunmazsa namaz geçersiz olur. Besmele de Fatiha suresinin bir ayetidir. Onu da Fatiha’nın başında okumak farzdır. Cemaat namazlarında da açıktan ve sesli okumak gerekir. Bu, Hanefiler ile Şafiiler arasındaki önemli farklardan biridir.
Tahiyyat: Tahiyyat duası Hanefiler ve Şafiilerde küçük bir takım farklılıklar gösterir. Hanefiler İbn Mes'ud (r.a.) rivayetinde geçen tahiyyat duasını kabul ederken, Şafiîler İbn Abbas (r.a.) rivayetinin daha sahih olduğu görüşündedirler.
Seferi (Yolcu) Olanlar İçin Öğle Namazı
Her iki mezhepte de seferi olanlar öğle namazını kısaltarak 2 rekât kılarlar. Ancak bu kısaltma Şafiilerde caiz, Hanefilerde vaciptir. Yani seferi olan bir Hanefi öğle namazını 4 rekât kılarsa günaha yakın mekruh işlemiş olur.
Bunun dışındaki önemli bir fark da namazların cem edilmesi hususundadır. Namazı cem etmek, vakti beklemeye gerek kalmadan öğle ve ikindiyi birlikte kılmak demektir. Aynı şey akşam ve yatsı namazı için de geçerlidir. Hanefilerde cem sadece Hac sırasında Arafat ve müzdelifede yapılır. Bu iki yer dışında cem yoktur.
Cuma Günü Öğle Namazı Kılınır mı?
Cuma namazı kılan kişinin o gün öğle namazı kılması caiz değildir. Cuma namazının geçerli olmama ihtimaline karşı öğle namazını “zühri ahir” adı altında eda etmeye de gerek yoktur. Bu uygulamanın dayandığı bir nas bulunmamaktadır.
