Dünya genelinde dijital ekran bağımlılığı ile uyuşturucu madde kullanımı, özellikle genç nüfus arasında hızla artarak ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüşüyor. Uzmanlar, farklı türlerde olsa da bu bağımlılıkların etkilerinin giderek benzeştiğine dikkat çekiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de internet kullanım oranı 2025 itibarıyla yüzde 90,9’a ulaştı. Günlük ortalama internet kullanım süresi 7 saati aşarken, sosyal medya kullanımı günlük ortalama 2 saat 37 dakika seviyesinde bulunuyor. Çocuk ve ergenlerin ise dijital ortamlarda günde 3 ila 5 saat geçirdiği belirtiliyor.
Uzmanlar, bu yoğun kullanımın “ekran bağımlılığı”nı tetiklediğini vurgularken, küresel verilere göre akıllı telefon bağımlılığı oranının yüzde 26,9’a, internet bağımlılığının ise yüzde 14,2’ye kadar çıktığı ifade ediliyor. Aşırı ekran kullanımının; depresyon, sosyal kaygı, uyku bozukluğu ve dikkat eksikliği gibi sorunlarla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Öte yandan, uyuşturucu madde kullanımı da artış eğilimini sürdürüyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde yüz milyonlarca kişi uyuşturucu kullanırken, on milyonlarca kişi bağımlılık riski taşıyor.
Türkiye’de ise yaklaşık 10 milyon kişinin madde veya davranış bağımlılığı sorunu yaşadığı, bazı değerlendirmelerde bu sayının 15 milyona yaklaştığı ifade ediliyor. Uyuşturucu kullanım yaşının 12’ye kadar düştüğü, kullanıcıların büyük bölümünü ise 20-35 yaş arası gençlerin oluşturduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, sentetik uyuşturucuların yaygınlaşmasının bağımlılıkla mücadeleyi zorlaştırdığına dikkat çekerken, ekran bağımlılığı ile madde bağımlılığı arasında “kontrol kaybı, yoksunluk hissi ve günlük yaşamın bozulması” gibi ortak belirtiler bulunduğunu vurguluyor.
Yetkililer, bağımlılıkla mücadelede aile, eğitim sistemi ve kamu politikalarının birlikte hareket etmesi gerektiğini belirterek, özellikle gençlere yönelik erken yaşta bilinçlendirme çalışmalarının önemine işaret ediyor.
