Türkiye genelinde 2026 yılının ilk altı ayında gayrimenkul satışlarında düşüş yaşanırken, tapu harcı gelirleri tarihi seviyeye ulaştı.
Konut, arsa, tarla, iş yeri ve ticari taşınmazları kapsayan toplam gayrimenkul satış adedi yılın ilk yarısında 1 milyon 268 bin 950 olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde 1 milyon 414 bin 382 olan satış sayısı böylece yıllık bazda yaklaşık yüzde 10,3 azaldı.
Buna karşın tapu harcı gelirleri güçlü bir artış gösterdi. Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı'nın verdiği bilgiye göre, 2025'in ilk altı ayında 62,4 milyar lira olan tapu harcı geliri, bu yılın aynı döneminde yaklaşık 109 milyar liraya yükseldi. Böylece gelirlerde yaklaşık yüzde 75'lik artış yaşandı.
Uzmanlara göre bu yükselişte, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından devreye alınan yapay zeka destekli Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA) önemli rol oynadı.
Mayıs 2025'ten itibaren 81 ilde tam kapasiteyle kullanılmaya başlanan MEVA, tapuda beyan edilen satış bedellerini emsal satışlar, piyasa rayiçleri ve banka transferleriyle anlık olarak karşılaştırıyor. Düşük bedel beyan edilen işlemler sistem tarafından riskli olarak işaretlenirken, denetimler ihbar beklenmeden yapay zeka destekli analizlerle gerçekleştiriliyor.
Denetim sürecinde yalnızca tapu kayıtları değil, banka hesap hareketleri ile Gelir İdaresi Başkanlığı ve Tapu ve Kadastro verileri de çapraz kontrol ediliyor. Şüpheli işlemlerde alıcı ve satıcılar izaha davet edilirken, gerekli görülmesi halinde geriye dönük inceleme başlatılıyor.
Özelmacıklı, satış sayısındaki düşüşe rağmen tapu harcı gelirlerinin yükselmesinin işlem başına beyan edilen değerlerin önemli ölçüde arttığını gösterdiğini belirterek, son dönemde emlak vergilerindeki artışın da bu tabloya katkı sağladığını ifade etti.