Dünyanın enerji izleme kurumu olan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı yükselen petrol fiyatları ve yaklaşan yakıt kıtlığına karşı hükümetlere acil önlemler çağrısında bulundu. Ajans, otoyol hızlarının düşürülmesini, araç paylaşımının teşvik edilmesini ve mümkünse evden çalışmaya geçilmesini önerdi.
IEA ayrıca büyük şehirlerde araç erişiminin sınırlandırılmasını, tek ve çift plaka numarasına göre farklı günlerde trafiğe çıkış uygulamasının değerlendirilmesini tavsiye etti.
Avustralya, İngiltere ve ABD dahil üye ülkelere yapılan bu çağrı, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırıların ardından küresel petrol piyasasında tarihin en büyük arz kesintilerinden birinin yaşanması üzerine geldi.
Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle petrol ticaretinde büyük aksama yaşanırken, ülkeler kendi rezervlerini koruma yarışına girdi. Geçtiğimiz hafta IEA, fiyat şokunu dengelemek için tarihinin en büyük stratejik petrol rezervi salımını gerçekleştirdi ve gerekirse yeni salımlar yapılabileceğini açıkladı.
Bu gelişmeler, benzin, motorin, jet yakıtı ve LPG fiyatlarında sert artışlara yol açtı.
IEA, arzı artırmaya yönelik adımların yanında talebi düşürmeye yönelik şu önerileri sıraladı:
Mümkün olan yerlerde evden çalışmaya geçilmesi
Otoyol hız sınırlarının en az 10 km/s düşürülmesi
Toplu taşımanın teşvik edilmesi
Büyük şehirlerde araç kullanımının plaka sistemine göre sınırlandırılması
Araç paylaşımının artırılması
Ticari araçlarda verimli sürüş ve bakımın teşvik edilmesi
LPG’nin ulaşımdan çok temel ihtiyaçlara yönlendirilmesi
Gereksiz hava yolculuklarından kaçınılması
Elektrikli pişirme yöntemlerinin teşvik edilmesi
Sanayide alternatif hammaddelere geçiş yapılması
Ajans, talep kısıtlamasının tüm üye ülkelerin acil durum planlarının bir parçası olduğunu ve bu tür krizlerde devreye alınması gerektiğini vurguladı.
IEA Başkanı Fatih Birol, İran krizinin kısa sürede çözülmemesi halinde enerji piyasaları ve ekonomiler üzerindeki etkilerin giderek ağırlaşacağını belirtti.
Ajans, dünya genelinde bazı ülkelerin şimdiden önlemler almaya başladığını, örneğin Avusturya ve Yunanistan’da akaryakıt kar marjlarının sınırlandığını, İngiltere’de ise hassas gruplara ısınma desteği sağlandığını açıkladı.
Birçok ülkenin kamu görevlilerinin seyahatlerini kısıtladığı ve enerji tasarrufunu teşvik eden kampanyalar başlattığı da bildirildi.
