Hiç sigortalı çalışmamış ya da geçmişte kısa süreli çalışıp prim gününü tamamlayamayan kadınlar, kendi talepleri üzerine sigorta ile emekli olabilmektedir. E-devlet ya da sosyal güvenlik merkezlerinden başvurularını gerçekleştirerek her ay prim ödeyip gerekli gün sayısını tamamlayabilirler.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA ŞARTLARI?
- 18 yaşını doldurmak
- Türkiye’de ikamet etmek
Bu şartları yerine getiren herkes isteğe bağlı sigorta sistemine katılabiliyor.
Öte yandan, sigortalı çalışanlar ve emekli maaşı alan kişiler bu haktan yararlanamaz. Sistem, özellikle ev kadınları, serbest meslek erbabı ve düzensiz gelir elde edenler için alternatif bir emeklilik yolu sağlıyor.
PRİM TUTARI NASIL BELİRLENİYOR?
Talep edenlere bağlı sigorta primleri, asgari ücret üzerinden hesaplanmaktadır.
2026 yılı itibarıyla en düşük aylık tutar 10.899 lira 90 kuruş olarak belirlenmiştir. Daha yüksek emekli maaşı almak isteyenler, talep etmeleri durumunda daha yüksek miktarda prim tutarı ödeyebilmektedir.
2028 dönemindeki düzenlemelerle birlikte isteğe bağlı sigorta, bağ-kur kapsamına dahil edilmiştir. Bu kapsamda emekli olabilmek için en az 5. 400 gün prim ödenmesi gerekmektedir. Kısmi emeklilikte ise 15 yıl yaklaşık ( 5.400 gün) prim ödeme süresi ve yaş şartı bulunmaktadır.
Emeklilik yaşı, primlerinin ödendiği tarihe göre 60 ile 65 yaş arasında değişebilmektedir.
ÖNCEKİ YILLARDA SİGORTASI GEÇMİŞİ OLANLAR AVANTAJLI
Daha önceki yıllarda sigortalı çalışma geçmişi olan kadınlar, dolmamış prim günlerini talep oluşturarak sigorta ile tamamlayarak erken süreçte emekli olabilmekteler.
Öte yandan 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi bulunanlar için daha düşük prim şartı ve yaş şartıyla emeklilik fırsatı oluşuyor.
MEMURİYETTEN AYRILANLARA YENİ İMKAN
Geçmişinde belli bir döneminde kamu hizmetinde yer almış bayanlar da talep etmeleri halinde sigorta ile emeklilik hakkına sahip olabiliyorlar. Memuriyetten ayrılanlar için en az 10 yıl memuriyet yapmış olma şartı ve görevinden ayrılmış olanlar, primlerini doldurarak emekli sandığı kapsamında emeklilik fırsatı oluşuyor.
EVDE ÜRETİM YAPANLAR GÜVENCEYE ALINIYOR
Evde üretim yaparak gelir elde eden veya esnaf muafiyetinden yararlanan kadınlar da isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyebiliyor. Bu sayede kayıt dışı kalan küçük ölçekli faaliyetler de sosyal güvenceye dahil ediliyor.
DEVLET DESTEĞİ YAKINDA
Yeni dönemde devreye alınması planlanan uygulamayla, isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması öngörülüyor.
Mevcut prim tutarına göre yaklaşık 3 bin 633 liralık kısmı devlet üstlenirken, ev kadınlarının ödeyeceği aylık tutar 7 bin 266 lira seviyesine düşecek.
GÜNDELİK ÇALIŞANLARA FARKLI MODEL
Gündelik ev şartlarında çalışanlar emeklilik sisteminden yararlanabilmektedir.
Ayda 10 günden az çalışanlar için işveren sadece iş kazası sigortası primi yatırır; talep etmeleri halinde ise diğer primlerini çalışan kendisi tamamlayabilir.
10 günden fazla çalışanların sigorta primlerinin tamamı işveren sorumluluğundadır.
Eksik prim günleri doldurulduğunda bu çalışanlar A4 kapsamında değerlendirilir ve emekli olma hakkı elde edilir.
KISA SÜRELİ ÇÖZÜMDEN ÖTE; UZUN VADELİ PLAN
Sabah.com'dan Faruk Erdem'in haberine göre, kişilerin isteğine bağlı sigortalarını zamanında ve uzun soluklu bir planlama gerektirdiğini belirtiyor.
Bu model, çalışma fırsatı bulamayan kadınlar için kritik sosyal güvence oluştururken, zamanında prim ödemesinin devamlılığının büyük önem taşıdığını vurguluyor.