İtalya’nın Sicilya Adası’nda bulunan Etna Yanardağı, yarım milyon yılı aşkın geçmişine rağmen hala Avrupa’nın en aktif yanardağı olma özelliğini koruyor. Yaklaşık 3 bin 400 metre yüksekliğe sahip olan Etna, her yıl birden fazla patlama gerçekleştiriyor.
Bilim insanları uzun süredir Etna’nın bu olağanüstü aktivitesinin nedenini açıklamakta zorlanıyordu. Özellikle alkali lavları beklenenden çok daha sık üretmesi, mevcut jeolojik modellerle tam olarak örtüşmüyordu.
Yeni bir araştırma ise bu gizeme ışık tutuyor. Araştırmacılar, Etna’nın klasik stratovolkanlardan farklı olarak nadir görülen bir magma mekanizmasıyla beslendiğini belirledi. Bu mekanizma genellikle küçük denizaltı volkanlarında gözlemlenirken, Etna gibi dev bir yanardağda görülmesi dikkat çekiyor.
Araştırmaya göre Etna, yüzeyin yaklaşık 80 kilometre altında, üst mantoda hapsolmuş eski magma rezervlerinden besleniyor. Bu durum, lavın kimyasal yapısının yüz binlerce yıl boyunca büyük ölçüde sabit kalmasını açıklıyor.
Bilim insanları, Etna’nın bu özelliği sayesinde “Dünya’da benzersiz bir volkan” olabileceğini değerlendiriyor.
Araştırma ekibi, Etna’nın oluşumunun 2006 yılında tanımlanan “petit-spot” volkan mekanizmasına benzediğini öne sürüyor. Bu modele göre magma, üst mantodaki ceplerden kabuktaki çatlaklar aracılığıyla yüzeye ulaşıyor.
Çalışmanın baş yazarı Sébastien Pilet, bu durumun beklenmedik olduğunu belirterek, “Bu tür süreçler daha önce yalnızca çok küçük volkanik yapılarda gözlemlenmişti” dedi.