2026’nın başından bu yana Afrika para birimlerini etkisi altına alan değer kaybı dalgası içinde, üç Arap para birimi kıtanın en kötü performans gösteren 10 para birimi arasına girdi. Libya dinarı, Mısır poundu ve Fas dirhemi, ekonomik ve mali krizlerin derinliğini yansıtan dikkat çekici kayıplar yaşadı. Güçlü doların baskısı ve iç ekonomik dengesizlikler, farklı oranlarda da olsa ortak bir noktada birleşiyor: kırılgan parasal denge.
Liste, Londra Borsası Grubu’na bağlı “Zawya.com” platformu tarafından yayımlanan ve Afrika merkezli “TUKO.co.ke” verilerine dayanan analizde yer aldı. 2026 başından 23 Nisan’a kadar olan süreçte döviz kuru performansları incelendi. Analize göre Arap para birimleri de düşüş dalgasından muaf kalmadı; hatta Libya dinarı başı çekti. Bu geniş çaplı gerilemenin başlıca nedenleri arasında güçlü ABD doları, artan petrol fiyatları, jeopolitik gerilimler, yüksek enflasyon, düşük rezervler ve geciken ekonomik reformlar bulunuyor.
Afrika’da en fazla değer kaybeden para birimleri
1- Libya dinarı (-%17,21)
Büyük petrol rezervlerine rağmen en kötü performansı gösterdi. Siyasi bölünmüşlük, çift başlı yönetim ve zayıf para politikası koordinasyonu, para birimini spekülasyona açık hale getirdi. Dolar kuru 4,8-5,3 dinar aralığında, resmi kur ise daha düşük.
2- Gana sedisi (-%10,28)
IMF destekli reformlara rağmen yüksek enflasyon ve borç yükü yatırımcı güvenini zedeliyor. Dolar 13-15 sedi arasında.
3- Tanzanya şilini (-%5,8)
Artan petrol fiyatları ve ithalat finansmanı için yükselen dolar talebi baskı oluşturuyor. Dolar 2500-2700 şilin aralığında.
4- Zambiya kvaçası (-%5,49)
Yıl başındaki güçlü performansını kaybetti. Bakır fiyatlarındaki dalgalanma ve finansman koşullarının sıkılaşması etkili. Dolar 25-28 kvaça seviyesinde.
5- Batı Afrika frangı (-%2,89)
Euroya bağlı olması nedeniyle daha istikrarlı olsa da bölgesel enflasyon ve dış şoklardan etkilendi. Dolar 600-620 frank aralığında.
6- Mısır poundu (-%2,57)
Arap para birimleri arasında öne çıkıyor. Yüksek enflasyon ve döviz sıkıntısı baskı yaratıyor. Dolar 48-52 pound aralığında, bazı işlemlerde 54’e yaklaştı.
7- Kongo frangı (-%1,8)
İthalata bağımlı yapı ve zayıf üretim kapasitesi nedeniyle dış şoklara açık. Dolar 2700-3000 frank aralığında.
8- Fas dirhemi (-%1,79)
Görece dayanıklı olsa da enerji maliyetleri ve döviz talebi baskı oluşturdu. Dolar 9,8-10,3 dirhem aralığında.
9- Mauritius rupisi (-%1,06)
Turizm gelirlerindeki dalgalanma ve ithalat bağımlılığı etkili. Dolar 45-47 rupi seviyesinde.
10- Orta Afrika frangı (-%0,6)
Listenin en az değer kaybedeni olsa da petrol fiyatları ve mali zorluklardan etkileniyor. Dolar 600-620 frank aralığında.