İnsaf, adalet ve hakkaniyeti ifade eden bir kelimedir. İnsaf, insan olan herkesten beklenen bir erdemdir. Dini olmayan insanlardan bile sırf insan oldukları için insaf beklenir.
Çünkü toplumlar bu sıfatlarla ayakta kalabilirler, beraberliklerini böyle değerlerle sürdürebilirler. İnsanlar yanlış yapan birilerini “El insaf, el insaf!” diye uyarırlar.
Fakat insafın bulunması gereken en önemli konu imandır, inançtır. İnsan imanında insaflı olmalıdır, inanırken insaflı bir biçimde inanmalıdır.
Beş yaşındaki bir çocuğun yirmi yaşındaki delikanlıyı dövebileceğine inanmak insafsızlıktır. Bir kedinin bir aslanı parçalayabileceğine inanmak da insafsızlıktır.
Balkondan aşağı atılan bir madeni paranın yere düşünce yeri on metre deleceğine ve birkaç metre genişliğinde çukur açabileceğine inanmak veya yine aynı apartmandan bırakılan yüz kiloluk bir eşyanın, bir buzdolabının aşağıdan gitmekte olan bir kişinin üzerine düştüğünde ona hiçbir şey yapmayacağına inanmak bir insafsızlıktır. Zaten böyle birilerine ancak akıl hastanelerinde rastlayabiliriz.
Böyle insanlar aynı zamanda zalimdirler ve birilerinin hakkını yemişler ve inkâr etmişlerdir. Olayları ve varlıkları bu biçimde çarpık bir şekilde algılayan bir beyin, arızalı bir beyindir.
Nasıl ki, renkleri değişik gören bir göz, sesleri değişik biçimde algılayan bir kulak, kokuları duymayan veya birbirine karıştıran bir burun, kısacası olayları ve eşyayı olduğundan farklı algılayan organlar ve dolayısıyla bunu değerlendiren beyin sistemi nasıl ki hasta ise, tedaviye muhtaç ise, aynı şekilde Allah Azimüşşan hakkında yanlış inanca sahip olan, Allah Teala'nın sıfatlarını, fiillerini reddeden, görmeyen veya olduğundan değişik bir şekilde algılayan bir kişi de adaletsizliğin ve insafsızlığın en büyüğünü yapmaktadır.
Şimdi artık "Kimsenin tavuğuna kişt demez" gözüyle baktığınız nice insanın veya kendimizin, zalimlerin ve insafsızların en büyüğü olduğunu göreceksiniz. Aslında bizim bütün insanlara bu ölçüyle bakmamız bizden istenmektedir. Bu bakış tarzı, insanları bu şekilde değerlendirme tarzı Allah Teala'nın bakış ve değerlendirme tarzıdır.
“Ey insan! Yüce Rabbine karşı seni yanıltıp aldatan nedir! O rabbin ki seni yarattı, seni insan olarak şekillendirdi ve seni dengeli kıldı…!” (İnfitar: 6-9)
Yani mesele, Rabbimize karşı insaflı ve adaletli olma meselesidir.
Selam ve dua ile!