Orta Doğu’daki çatışmada karşılıklı misilleme tehditlerinin tırmanması, risk iştahını azaltarak güvenli liman varlıklarına talebi artırdı ve dolar pazartesi günü yükseldi.
Küresel piyasa duyarlılığının likit bir göstergesi olan Avustralya doları, Asya genelinde hisse senetlerinin düşmesiyle geriledi. Japonya’nın en üst düzey döviz yetkilisi ise yenin değer kaybetmesi üzerine hükümetin döviz piyasasındaki oynaklığa karşı müdahale etmeye hazır olduğunu söyledi.
Hafta sonu çatışmaların sona ermesine yönelik umutlar zayıfladı. ABD Başkanı Donald Trump, İran İslam Cumhuriyeti'nin elektrik şebekesini hedef almakla tehdit ederken, Tahran da bölgedeki altyapıları vurma sözü verdi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı, mevcut krizin 1970’lerdeki iki petrol şokunun toplamından daha ağır olduğunu belirtti.
National Australia Bank döviz stratejisti Rodrigo Catril, bir podcast’te yaptığı değerlendirmede, “Piyasa, enerji arzında pozitif şok yaşayan ekonomilerin, negatif şok yaşayanlara kıyasla daha iyi performans göstereceği görüşüne yöneliyor” dedi.
“Bu nedenle euro ve yen zayıf kalıyor. Eğer bu çatışma uzun sürerse, bu para birimlerinin daha fazla baskı altında kalması muhtemel” diye ekledi.
ABD dolarını diğer para birimlerinden oluşan bir sepete karşı ölçen dolar endeksi yüzde 0,08 artarak 99,62’ye yükseldi. Endeks, cuma günü savaşın başlangıcından bu yana ilk haftalık düşüşünü kaydetmişti; zira artan petrol fiyatlarının enflasyonu tetiklemesi, merkez bankalarını daha şahin bir duruşa yöneltmişti.
Euro yüzde 0,16 düşüşle 1,1552 dolara gerilerken, yen yüzde 0,14 değer kaybederek dolar karşısında 159,45 seviyesine indi. Sterlin ise yüzde 0,06 düşüşle 1,3331 dolara geriledi.
Yenin dolar karşısında kritik 160 seviyesine yaklaşmasıyla birlikte, Japonya’nın dövizden sorumlu üst düzey yetkilisi Atsushi Mimura, petrol piyasalarındaki spekülatif hareketlerin döviz piyasalarına sıçraması konusunda uyarıda bulundu.
Sydney’de konuşan IEA Başkanı Fatih Birol, mevcut krizin küresel ekonomi için büyük bir tehdit oluşturduğunu ve 1970’lerdeki Orta Doğu kaynaklı enerji şoklarını bile geride bıraktığını ifade etti.
Asya genelinde büyük borsa endeksleri sert düşüş yaşadı; Japonya’nın Nikkei endeksi bir noktada yüzde 5’e kadar geriledi. Enflasyon endişeleri küresel tahvil piyasalarını da etkilerken, Japon devlet tahvilleri keskin şekilde düştü ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık sekiz ayın zirvesi olan yüzde 4,415’e yükseldi.
ABD-israilin başlattığı savaş öncesinde yatırımcılar, bu yıl ABD Merkez Bankası’nın iki kez faiz indireceğini fiyatlıyordu. Ancak artık tek bir faiz indirimi ihtimali bile uzak görülüyor ve diğer büyük merkez bankaları da daha şahin bir politika izlemeye yöneliyor.
Commonwealth Bank of Australia Uluslararası Ekonomi Başkanı Joseph Capurso, yayımladığı notta, “Piyasalar ABD’de bir sıkılaşma döngüsünü fiyatlarsa, dolar tüm para birimlerine karşı güçlü şekilde değer kazanır” dedi. “Küresel bir ekonomik aşağı yönlü revizyon gerçekleşirse, Avustralya doları büyük para birimlerinin çoğuna karşı değer kaybeder.”
