Ekonomik göstergelerdeki değişim ve yüksek enflasyon, nakit paranın dolaşım stratejilerini doğrudan etkilemeye devam ediyor. Türk Lirası'nın alım gücünde yaşanan değişimler, özellikle küçük değerli madeni paraların günlük alışverişlerdeki rolünü neredeyse sıfıra indirdi. Vatandaşların cüzdanlarında taşımaktan imtina ettiği, esnafın ise para üstü verirken zorlandığı bozuk paralarla ilgili Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü radikal bir adım attı. Maliyetlerin paranın kendi değerini katlaması üzerine üretim bandında değişikliğe gidildi.
O PARALARIN ÜRETİMİ RESMEN DURDURULDU
Piyasada artık karşılığı kalmayan en küçük para birimleri için yolun sonu göründü. Edinilen bilgilere göre kurum, hammadde ve üretim maliyetlerinin astronomik seviyelere ulaşması nedeniyle 1 ve 5 kuruşluk madeni paraların basımını programdan çıkardı. 2024'te basımı durdurulan 25 kuruşun ardından alınan bu karar, madeni paralardaki çeşitliliği de azalttı. 2026 planlaması kapsamında artık yeni 1 ve 5 kuruşluk madeni paralar Darphane tarafından basılmayacak.
PİYASADA HANGİ PARALAR KALACAK?
Alınan karar doğrultusunda üretim bandında sadece belirli paralar yer almaya devam edecek. Darphane'nin yeni dönem stratejisine göre piyasaya sadece 10 kuruş, 50 kuruş, 1 lira ve 5 liralık madeni paralar sürülecek. Özellikle Cumhuriyetin 100. yılı anısına çıkarılan ve piyasada kalıcı hale gelen 5 TL'lik madeni paraların ağırlığı hissedilecek. Ocak ayı üretim verileri de bu değişimi gözler önüne serdi. Söz konusu dönemde 5 TL'den 10 milyon adet basılırken, 50 kuruştan 2 milyon 70 bin adet, 10 kuruştan ise sadece 180 bin adet üretilmesi dikkat çekti.
ASTARI YÜZÜNDEN PAHALI: 1 LİRANIN MALİYETİ ŞAŞKINA ÇEVİRDİ
Üretimi durdurma kararının arkasındaki en büyük etken ise metal fiyatlarındaki artış oldu. Ortaya çıkan maliyet tablosu, paranın metal değerinin, üzerinde yazan maddi değeri katbekat aştığını gösteriyor. Darphane verilerine yansıyan bilgilere göre, 1 Türk Lirası'nı üretmenin maliyeti 4 liranın üzerine çıktı. Benzer bir durum 50 kuruş için de geçerli; bu paranın üretim maliyeti ise 3 lirayı aştı. Bu durum, ekonomideki dengelerin üretim maliyetlerine olan yansımasını net bir şekilde ortaya koydu.
