“Oyuncak Hikayesi”nin heyecanlı macera filmlerinden “Ted”in çocuksu hareketlerine kadar, canlanan oyuncak bebekler ve peluş ayılar fikri sinemada artık sıradan ve yıpranmış bir tema haline geldi.
Ancak yapay zeka alanındaki son gelişmeler, bilinçliymiş gibi görünen oyuncaklar üretmeyi mümkün kılmış olsa da, bu oyuncaklar “Oyuncak Hikayesi”ndeki Woody ve Buzz Lightyear’dan çok, “Poltergeist” filmindeki palyaçoya ve “Çocuk Oyunu” filmindeki Chucky karakterine daha yakın duruyor.
ABD merkezli, tüketici elektroniği ürünlerini denetleyen sivil toplum kuruluşu Common Sense Media’ya göre, yapay zeka ile çalışan bebekler ve çocuk oyuncakları çocuklar için uygunsuz ifadeler kullanıyor ve geniş çaplı veri toplayarak ev mahremiyetini ihlal ediyor.
Common Sense’te Dijital Değerlendirmeler Bölümü Başkanı Robbie Torney, “Risk değerlendirmemiz, yapay zeka oyuncaklarının küçük çocuklar için uygunsuz hâle getiren temel sorunları paylaştığını ortaya koydu” dedi.
Torney, “Ürünlerin dörtte birinden fazlası kendine zarar verme, uyuşturucu ve tehlikeli davranışlara atıf gibi uygunsuz içerikler barındırıyor” ifadelerini kullandı. Bu cihazların aynı zamanda “yoğun veri toplama” gerektirdiğini ve “duygusal bağları istismar eden abonelik modellerine” dayandığını vurguladı.
Common Sense’e göre bu oyuncakların bazıları, “arkadaşlığa benzer ilişkiler kurmak için bağlanma mekanizmaları” kullanıyor. Ancak kuruluş, bu cihazların aynı zamanda çocukların özel yaşam alanlarında geniş çaplı veri topladığına dikkat çekiyor. Bu veriler arasında ses kayıtları, yazılı metinler ve “davranışsal veriler” de bulunuyor.
Common Sense, beş yaşın altındaki hiçbir çocuğun yapay zekalı bir oyuncağın yakınında bulunmaması gerektiğini, 6–12 yaş arası çocuklar konusunda ise ebeveynlerin son derece dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Common Sense’in kurucusu ve başkanı James Steyer ise, “Çocukları yapay zekadan koruyacak etkili güvenlik önlemlerinden hala yoksunuz” diyerek, bu durumu diğer oyuncakların piyasaya sürülmeden önce tabi tutulduğu “katı güvenlik ve uygunluk testleri” ile kıyasladı.