CNN’e konuşan kaynaklar, Washington ile Tahran arasında açıkça ilan edilmeyen diplomatik temasların sürdüğünü ve kademeli bir anlaşmaya yönelik görüşmeler yapıldığını doğruladı. Bu süreç, savaş öncesi duruma geri dönüşle başlayacak ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını içerecek.
Bilgili kaynaklar, Pakistan’da ikinci tur görüşmelerin yapılmamış olmasına rağmen ABD ile İran’ın göründüğü kadar birbirinden uzak olmadığını belirtti.
Arabuluculuk sürecine hakim kaynaklar, perde arkasında yoğun bir diplomasi yürütüldüğünü ve mevcut görüşmelerin kademeli bir plan üzerine odaklandığını ifade etti.
Kademeli sürecin detayları neler?
Kaynaklara göre, olası bir anlaşmanın ilk aşaması savaş öncesi statükoya geri dönülmesini ve Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama veya geçiş ücreti olmadan tamamen yeniden açılmasını içeriyor.
İran’ın nükleer programı ise daha sonraki bir aşamada ele alınacak.
Kaynaklar ayrıca, arabulucuların taraflar üzerinde anlaşmaya varılması için yoğun baskı uyguladığını ve önümüzdeki birkaç günün özellikle kritik olduğunu aktardı. Bu süreçte ABD’nin geri çekilerek yeniden savaş seçeneğine yönelme ihtimali de hala masada bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamada, herhangi bir anlaşmanın İran’ın “askeri amaçlı uranyum stokundan vazgeçmesini” ve zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını şart koşacağını belirtmişti.
Tahran ise bu talepleri kesin bir şekilde reddediyor. İran, nükleer silah üretme niyetine dair iddiaları defalarca yalanlayarak programının tamamen barışçıl, tıbbi ve teknolojik amaçlara yönelik olduğunu belirtiyor.
İran, arabuluculara 3 aşamalı müzakere formülü sundu
İran’ın arabuluculara üç aşamalı bir müzakere planı sunduğu ve Washington’ın bunu kabul etmesi halinde görüşmelerin yeniden başlayabileceği bildirildi.
Kaynaklara göre:
Birinci aşama, savaşın sona erdirilmesi ve İran ile Lübnan’a karşı yeniden başlatılmayacağına dair garantilerin alınmasına odaklanıyor. Bu aşamada başka hiçbir dosya ele alınmayacak.
İkinci aşama, savaşın sona ermesinin ardından Hürmüz Boğazı’nın nasıl yönetileceğinin ele alınmasını kapsıyor.
Bu aşamada Umman ile koordinasyon içinde yeni bir hukuki düzen kurulmasının planlandığını belirtildi.
Üçüncü aşama ise nükleer dosyanın ele alınmasıyla ilgili. İran, ilk iki aşamada anlaşma sağlanmadan bu konunun müzakere edilmesini reddettiğini vurguluyor.
