Küresel havacılık sektörü teslimat gecikmeleri ve tedarik zinciri sorunlarıyla mücadele ederken, Çinli uçak üreticisi Comac, dünyanın en hızlı büyüyen havacılık pazarı olan Asya-Pasifik’te Boeing ve Airbus için potansiyel bir rakip olarak öne çıkıyor.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Comac’ın zamanla küresel ölçekte güçlü bir oyuncu hâline geleceğini belirterek, önümüzdeki 10–15 yıl içinde Boeing ve Airbus’ın yanında Comac’ın da önemli bir üretici olarak anılacağını ifade etti.
Analistler, Asya-Pasifik bölgesinde yeni bir uçak üreticisine duyulan ihtiyacın arttığına dikkat çekiyor. Bölgedeki havayolu şirketleri; Boeing ve Airbus’taki teslimat gecikmeleri, motor kıtlığı ve tedarik zinciri darboğazları nedeniyle ciddi baskı altında.
Gümrük tarifeleri ve ticari gerilimler de üretim sektöründeki sorunları derinleştirirken, büyüme stratejilerini olumsuz etkiliyor. IATA verilerine göre, küresel taşıyıcılar yeni uçaklar için tarihte görülmemiş uzunlukta bekleme süreleriyle karşı karşıya. Sipariş ile teslimat arasındaki sürenin yaklaşık yedi yıla çıkması, Comac’ı havayolları için alternatif bir seçenek haline getiriyor.
Çin içinde aktif hizmette 150’den fazla Comac jeti bulunurken, şirketin uçakları Laos, Endonezya ve Vietnam’da da uçuş yapıyor. Brunei merkezli GallopAir’in büyük bir sipariş verdiği, Kamboçya’nın da yaklaşık 20 uçak almayı planladığı belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, havacılık pazarındaki oligopol yapının kırılması açısından Comac’ın yükselişini olumlu karşılıyor. Hükümet desteği ve daha düşük fiyat avantajı, Comac uçaklarını özellikle gelişmekte olan pazarlardaki düşük maliyetli havayolları için cazip kılıyor. Filipinler merkezli Cebu Pacific, 2030’lu yıllarda Comac’ın sunduğu seçenekleri değerlendirebileceğini belirtiyor.
Comac, Asya-Pasifik’teki büyümesinin yanı sıra Avrupa pazarına açılmak için Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’ndan sertifika alma sürecini sürdürüyor. Düzenleyiciler C919 üzerindeki test uçuşlarına devam ederken, Avrupa sertifikasının 2028 hatta 2031 yılına kadar uzayabileceği öngörülüyor.
Şirketin önünde teknik ve operasyonel engeller de bulunuyor. Çin üretimi ve Batı menşeli parçaların, uçuş kontrol sistemleri ve yazılımların uyumlaştırılması önemli bir teknik zorluk olarak öne çıkıyor. Ayrıca Boeing ve Airbus’ın onlarca yılda kurduğu bakım, onarım ve pilot eğitimi altyapısının oluşturulması da Comac için kritik bir eşik olarak görülüyor.