Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden biri olan İsveç, yaklaşık 30 yıldır mesafeli durduğu Euro’ya geçiş konusunu küresel gelişmeler ışığında yeniden değerlendiriyor. Uzmanlara göre olası bir katılım, hem Avrupa Birliği’nin ekonomik gücünü pekiştirebilir hem de küresel para dengelerinde dikkat çekici bir değişime yol açabilir.
İsveç, 1995’te Avrupa Birliği’ne katılırken gerekli ekonomik kriterleri sağladığında Euro’ya geçmeyi hukuken kabul etti. Ancak 1999’da ortak para birimi yürürlüğe girdiğinde İsveç, ulusal para birimi kronu kullanmayı sürdürdü.
2003 yılında yapılan referandumda seçmenlerin yaklaşık yüzde 56’sı Euro’ya karşı oy verdi. Bu sonuç, sonraki hükümetlerin de Euro konusunda temkinli bir politika izlemesine neden oldu. İsveç bugün, AB üyesi olmasına rağmen Euro kullanmayan altı ülkeden biri konumunda. Çekya, Danimarka, Macaristan, Polonya ve Romanya da ortak para birimine geçmeyen ülkeler arasında yer alıyor.
Son yıllarda yaşanan küresel gelişmeler, Stockholm yönetimini para politikası tercihini yeniden gözden geçirmeye yöneltti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında İsveç’in NATO üyeliğine yönelmesi ve küresel güç dengelerindeki değişim, ekonomik ve siyasi entegrasyon tartışmalarını hızlandırdı.
ABD ile Avrupa arasındaki zaman zaman gerilen ilişkiler ve artan ekonomik belirsizlikler de İsveç’in daha güçlü bir ekonomik blok içinde yer alma arzusunu artırdı. Uzmanlara göre küçük ve bağımsız para birimleri, küresel kriz dönemlerinde daha kırılgan hale gelebiliyor.
Ekonomistler, Euro’ya geçişin özellikle dış ticaret açısından önemli avantajlar sağlayabileceğini belirtiyor. İsveç’in dış ticaretinin yüzde 60’tan fazlası AB ülkeleriyle gerçekleşiyor. Ortak para birimine geçilmesi, döviz kuru riskini ortadan kaldırarak ticari işlemleri daha öngörülebilir hale getirebilir ve şirketlerin maliyetlerini düşürebilir.
Ancak Euro’ya geçişin en büyük dezavantajı, İsveç’in bağımsız para politikası üzerindeki kontrolünü kaybetmesi olacak. Bu durumda faiz oranları, İsveç Merkez Bankası yerine Avrupa Merkez Bankası tarafından belirlenecek.