İngiliz gazetesi Financial Times, ABD Başkanı Donald Trump'ın yön verdiği hızla değişen jeopolitik gelişmeler ve Çin ile yaşanan yoğun rekabetin, Norveç'i Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden gözden geçirmeye ittiğini yazdı. Bu durum, ülkenin daha önce başarısızlıkla sonuçlanan iki AB üyeliği girişimini yeniden gündeme taşıyor.
Avrupa'nın en büyük petrol ve doğal gaz üreticilerinden biri olan Norveç, AB'nin ortak pazarının bir parçası olmasına rağmen, 1972 ve 1994 yıllarında yapılan referandumlarda halkın "hayır" oyu vermesi nedeniyle Birliğin dışında kaldı.
Bu ret kararlarının temel nedeni, Norveç ekonomisi için hayati öneme sahip olan balıkçılık ve tarım sektörlerinin Brüksel'in politikalarından olumsuz etkilenebileceği yönündeki endişelerdi.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, Financial Times'a yaptığı açıklamada, geçmişte AB üyeliğine karşı çıkılmasının büyük ölçüde balıkçılık ve tarım konularıyla ilgili olduğunu belirterek, bu tartışmaların "evliliklerin ve ailelerin dağılmasına bile neden olduğunu" söyledi.
Eide, referandumların yapıldığı dönemde var olan "oldukça sakin ve istikrarlı dünyanın" artık yerini "çılgın bir dünyaya" bıraktığını ifade ederek, Oslo yönetiminin Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden değerlendirmek zorunda kaldığını dile getirdi.
Avrupalı diplomatlar da küresel dengelerde yaşanan değişimlerin, Norveç'in AB üyeliğinin ticaret, güvenlik ve savunma alanlarındaki avantajlarını yeniden düşünmesine yol açtığını belirtiyor.
Eide, "Geçmişte katılmamayı tercih ettiğimiz Avrupa Birliği mekanizmalarının önemi bugün giderek artıyor" dedi.
ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve ticaret savaşları da Norveç'in karşı karşıya olduğu zorlukları artırıyor.
AB üyesi olmayan Norveç, Washington ile yürütülen ticaret görüşmelerinde söz sahibi olamıyor. Çünkü bu görüşmeler yalnızca Avrupa Komisyonu tarafından yürütülüyor.
Norveçli Bakan, Avrupa'daki değişimlerin artık göz ardı edilemeyeceğini belirterek, Çin ile ABD arasındaki rekabetin ve küresel istikrarsızlığın Avrupa Birliği'ni ticaret politikaları ve gümrük birliği araçlarını daha etkin kullanmaya zorladığını söyledi.
Eide, dikkat çekici bir şekilde, Norveç'in geçmişte katılmamayı tercih ettiği alanların bugün en stratejik konular haline geldiğini vurguladı.
