ABD’de benzinin ortalama perakende fiyatı, fiyat takip hizmeti GasBuddy verilerine göre pazartesi günü galon başına 4 doların üzerine çıkarak son üç yılı aşkın sürede ilk kez bu eşiği aştı. Bu artış, ABD-israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yürüttüğü savaşın küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açmasıyla gerçekleşti.
Galon başına 4 dolar seviyesi en son Ağustos 2022’de, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında görülmüştü ve bazı analistler tarafından tüketiciler açısından “psikolojik eşik” olarak değerlendiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasıyla petrol başta olmak üzere birçok ürünün fiyatı yükselmeye başladı.
Yükselen yakıt fiyatları, zaten artan maliyetlerle mücadele eden ABD hanehalkı bütçeleri üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Bu durum aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti için de Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde siyasi bir sorun haline geldi. Parti, Kongre’deki dar çoğunluğunu korumak için kampanya yürütüyor.
Trump, enerji fiyatlarını düşürme ve ABD’nin petrol ile doğal gaz üretimini artırma sözü vermişti. Ancak ikinci döneminin önemli bir kısmı dalgalı piyasalar, jeopolitik gerilimler ve tarifeler gibi konularda değişen politikalarla geçti.
ABD’de ortalama benzin fiyatları, ABD ve israilin Şubat sonunda İran’a saldırmasından bu yana galon başına yaklaşık 1,06 dolar (yüzde 36) arttı.
Raymond James analisti Pavel Molchanov, “Ani bir savaş patlak verdiğinde ABD’de benzin fiyatları 4 dolar seviyesine sıçrar. Bu hem mevcut İran çatışması hem de 2022’deki Ukrayna savaşı için geçerli. O dönemde de petrol fiyatları küresel çapta yükselmiş ve acil petrol stokları kullanılmıştı. Ancak bu krizin daha kısa süreceğini öngörüyoruz; 2022’de benzin fiyatları 23 hafta boyunca 4 doların üzerinde kalmıştı, şimdi ise önümüzdeki haftalarda düşüş başlamasını bekliyoruz” dedi.
Buna rağmen ham petrol fiyatları yükselmeye devam ederse akaryakıt fiyatlarının daha da artabileceği belirtiliyor. ABD petrol vadeli işlemleri savaşın başlamasından bu yana yükselerek pazartesi günü varil başına 102,88 dolardan kapandı (3,24 dolar artış). Kuveyt’in Dubai’de bir petrol tankerine saldırı düzenlendiğini açıklamasının ardından Asya işlemlerinde fiyatlar 3 dolardan fazla arttı.
Trump yönetimi, savaşın uzamasıyla birlikte enerji fiyatlarındaki artışı hafifletmek için bazı adımlar attı. Bunlar arasında Jones Act kapsamının geçici olarak gevşetilmesi de bulunuyor. Bu düzenleme, yabancı bayraklı gemilerin ABD limanları arasında yakıt, gübre ve diğer malları taşımasına geçici olarak izin veriyor. Ancak sektör kaynakları, bunun fiyatlar üzerinde sınırlı etkisi olacağını düşünüyor.