Bayramdan hemen önceki güne arefe (arife) günü denir. Arefe; bilme, tanıma anlamına gelmektedir. Arefe gününde manevi kazancın tüm kapıları sonuna kadar açılır. Duaların geri çevrilmediği çok az zaman dilimi vardır, arife günü de bu ender zamanlardan biridir. Peygamber efendimiz arefe gününün sadece bayrama hazırlanma günü olmadığını, aynı zamanda manevi fırsatların önümüze sunulduğu bir sofra olduğunu hatırlatmak için şöyle buyurmuştur.
خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ
Duaların en hayırlısı, arefe günü yapılan duadır. (Tirmizi, 122)
Ramazan Bayramı Öncesi Arefe Gününde Yapılacak İbadetler
Ramazan ayının son demlerini yaşadığımız arefe gününde, vaktin her anını zikir, tefekkür ve istiğfar ile geçirmek önemlidir. Bu mübarek günde 5 vakit namazla yetinmek doğru olmaz. Kur'an-ı Kerim tilavetine ağırlık verilmesi, maddi durumu yerinde olanların ihtiyaç sahiplerinin peşinden koşması, her türlü ihtiyaçları için seferber olması, dua ve zikirle diğer günlere göre daha fazla meşgul olunması, bu günün en hayırlı amelleri arasındadır.
Arefe Gününde Okunacak Dualar ve Çekilecek Zikirler
Arefe gününde gönülden yapılan her dua, günün bereketiyle kat be kat daha fazla karşılık bulcaktır. Şüphesiz ki en önemli zikirlerden biri şudur:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Latin harflerle okunuşu: Lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh, lehül mülkü ve lehül hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Türkçe meali: Allah’tan başka ilah yoktur, O tektir, O’nun ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’nadır. O, her şeye kadirdir.
Arefe Gününde 1000 İhlas Okumanın Hikmeti ve Fazileti
Arefe gününe mahsus en yaygın zikirlerden biri de 1000 adet İhlas Suresi okuma geleneğidir. Gelenek diyoruz zira bu konuyla ilgili rivayet edilen hadisler zayıftır. (Pek tabii ki, zayıf olması, hadis olmadığı anlamına gelmez.) Amelin kendisi muteber ve hayırlı bir ameldir. Söz konusu hadislerde bu zikri gün içine yayarak tamamlayan kişinin dualarının kabul olacağı ve günahlarının affedileceği rivayet edilir. Alimler, kişiyi ibadete sevk eden zayıf hadislerle amel edilmesinde bir sakınca görmemiş, aksine teşvik etmişlerdir.
Bu konuda dikkat edilmesi gereken husus şudur ki, ihlas suresi her okunduğunda başında besmele getirilmeli, manası üzerinde tefekkür edilmelidir.
Arefe Günü Kabristan Ziyaretlerinde Okunacak Sureler
Rabbine rücu eden akraba ve dostlara hayır duaları göndermek arefe gününün en eski ve makbul geleneklerinden biridir. Kabir ziyaretlerinde, mezarın başına ilk gelindiği anda Fatiha, sonrasında Yasin suresi okunur. Daha fazla okumak isteyenlerin Amme ve Tebarek surelerini okumaları iyi görülmüştür.
Mezarlık ziyaretleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için lütfet TIKLAYIN
Arefe Günü Oruç Tutmanın Fazileti ve Sevabı
Hacda olmayanlar için arefe günü oruç tutmak, geçmiş ve gelecek birer yıllık günahların bağışlanmasına vesile olan çok önemli bir sünnettir. Lakin bu oruç Kurban bayramının arefe günü için geçerlidir.
Ramazan’ın son günü olan arefe gününde ise doğal akış gereği tüm müminler zaten oruçludur. Bu oruç, bir aylık manevi terbiyenin zirvesidir. Bu son oruç, müminin bayram sabahına tertemiz bir gönülle ve bir ayı ibadetle bitirmenin verdiği huzurla uyanmasını sağlayan mübarek bir veda niteliğindedir.
Çocuklara Bayram Ruhunu Aşılamanın Yolları ve Bayram Harçlığı Geleneği
Bayramın asıl neşesi ve heyecanı çocuklar içindir. Arefe günü bu heyecan, doruk noktasına erişir. Çocuklara bayramın sadece tatil değil, bir sevgi ve paylaşma günü olduğunu anlatmak gerekir. Bayram harçlığı vermek çocuğun zihnine, bayramın paylaşma zamanı olduğunu kazımanın en güçlü yoludur.
Çocuklar için Bayramlık Alışverişinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocuklara bayramlık kıyafetler alırken aşırıya kaçmamak ancak normal zamanlara göre daha bir özenli olmak önemlidir. Öyle ki çocuk o günün bayram olduğunun farkında olsun. Her zaman giydiklerinden daha güzel ve yeni elbiseler giymek, o günü çocuğun zihnine kazıyacaktır. Ancak aşırıya kaçıp, çocuğun kendini içinde rahat hissetmeyeceği gereksiz oranda süslü elbise ve ayakkabılar tercih edilmemelidir. Zira çocuklar süs için giydirilmez, giyilen elbiselerin rahat ve konforlu olması her şeyden önemlidir.
Mutfaklarda Bayram Hazırlığı: Geleneksel Arefe Çörekleri ve Tarifleri
Anadolu’da bayramın olmazsa olmazlarından biri de çöreklerdir. Arefe günü her evden mis gibi çörek kokuları yükselir.
Çörek; mahlep, susam ve çörek otu ile hazırlanan bu özel bir hamur işidir. Bayram sabahı kahvaltılarının baş tacıdır.
Süt, yumurta, tereyağı ve unun muazzam uyumuyla hazırlanan çörekler yumuşacık ve lezzetli olur. İşte en güzel çörek tariflerinden biri:
- İlk adım olarak derin bir karıştırma kabına iki su bardağı ılık süt, bir paket yaş maya ve iki yemek kaşığı toz şeker ekleyerek mayanın aktifleşmesi için beş dakika bekleyin.
- Ardından karışıma bir su bardağı sıvı yağ, iki adet yumurta (birinin sarısını üzerine sürmek için ayırın) ve bir tatlı kaşığı tuz ilave edin.
- Aldığı kadar unu yavaş yavaş ekleyerek ele yapışmayan, kulak memesi yumuşaklığında bir hamur yoğurun. Hamurun üzerini kapatıp ılık bir ortamda bir saat mayalanmaya bırakın.
- Mayalanan hamurdan mandalina büyüklüğünde parçalar koparıp elinizle yuvarlayın ve yağlı kağıt serili fırın tepsisine dizin.
- Ayırdığınız yumurta sarısını çöreklerin üzerine sürün ve bolca susam ile çörek otu serpiştirin.
- Önceden ısıtılmış 180 derece fırında üzerleri nar gibi kızarana kadar yaklaşık 25-30 dakika pişirin. Fırından çıkan sıcak çöreklerin üzerini temiz bir bezle örtüp yumuşamasını bekleyin.
Bayram Sofralarının Vazgeçilmezi En Sevilen Ev Baklavası Çeşitleri
Arefe günü hazırlanıp bayram günü şerbetlenen ev baklavaları, bayramların vaz geçilmezlerindendir. Onlarca kat yufkanın itinayla dizilmesi sonucu ortaya çıkan görsel ziyafet, ağızlarda bıraktığı tatla bütün yıl, bir sonraki bayramın gelmesini beklememizin en önemli nedenlerinden biridir.
İşte size kendi evinizde hazırlayabileceğiniz bir ev baklavası tarifi:
- Hamuru için bir adet yumurta, bir çay bardağı sıvı yağ, bir çay bardağı süt, bir yemek kaşığı sirke ve bir fiske tuzu karıştırın. Unu azar azar ekleyerek pürüzsüz ve sert bir hamur elde edene kadar yoğurun.
- Yoğurduğunuz hamuru 40 eşit bezeye bölün ve üzerini nemli bir bezle kapatarak yarım saat dinlendirin.
- Her bir bezeyi nişasta yardımıyla tabak büyüklüğünde açın, ardından 10’arlı gruplar halinde aralarına nişasta serperek üst üste dizin.
- Üst üste dizdiğiniz bu 10’lu grupları tepsi boyutunda tek bir yufka olacak şekilde incecik açın. Tepsinin altını yağlayıp ilk katı yerleştirin.
- İkinci 10’lu grubu da açıp yerleştirdikten sonra arasına bolca çekilmiş ceviz veya antep fıstığı serpiştirin. Kalan diğer iki 10’lu grubu da aynı şekilde aralarına nişasta sürerek en üste yerleştirin.
- Baklavayı dilediğiniz formda (dilim veya muska) kesin. 250 gram eritilmiş tereyağını tortularından arındırarak sıcak bir şekilde her yerine gelecek şekilde gezdirin.
- 160 derece ağır ateşte, içini çeke çeke altın sarısı renk alana kadar pişirin.
- Şerbeti için dört su bardağı şeker ve beş su bardağı suyu kaynatın, inmeye yakın birkaç damla limon sıkın. Baklava soğuk, şerbet ise ılık olacak şekilde buluşturun ve tatlının şerbetini çekmesi için en az beş saat bekletin.
Bayram Temizliği ve Ev Düzenlemesi İçin Pratik İpuçları
Bayramlar akraba ziyaretleriyle başlar. Evine misafir gelecek her aile, bayram gelmeden günler önce temizliğe başlar. Halk arasında bu temizliğe “bayram temizliği” denir.
Bayram temizliğini arefe gününe bırakmamak önemlidir. Zira arefe günü ikramlıkların hazırlanması ve son rötuşların yapılması için kritik zamanlardır.
Bayramda akraba ziyaretleri ve komşuluk
Bayram’da akraba ziyaretleri yapmak geleneğin de ötesine geçmiş en güzel bayram adetlerinden biridir. Küçükler büyükleri ziyaret eder, yalnız olmadıklarını hatırlatır, saygı sevgi ve hürmetlerini onlara sunarlar.
Küskünler barışır, ahbaplıklar sıkılaşır, yeni tanışıklıklar ve dostluklar kurulur.
Bayramın bereketi paylaştıkça çoğalması üzerine kuruludur. Hazırlanan çöreklerden, sarılan sarmalardan birer tabak komşulara götürmek, özellikle yaşlı ve yalnız yaşayanları ziyaret edip hallerini hatırlarını sormak arefe gününün ruhunu yansıtır. Bu sayede toplumsal bağlar güçlenir ve bayram sevinci her eve ulaşır.