ABD/İşgalci israil-İran savaşı sonrası enerji arzına ilişkin endişeler, yapay zeka veri merkezlerinden gelen güçlü talep ve küresel tedarik sıkıntıları bakır fiyatlarını tarihi seviyelere taşıdı. Uluslararası piyasalarda bakırın libresi 6,64 dolara yükselerek rekor kırdı.
Geçen yıl başlayan yükseliş eğilimi bu yıl da devam ederken, Orta Doğu’daki gerilimlerin küresel ekonomik aktivite üzerindeki etkileri emtia piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. Savaşın ilk döneminde bakır fiyatlarında geri çekilmeler görülse de, arz tarafındaki sıkıntıların sürmesi ve talebin güçlü kalması fiyatların yeniden yükselmesini sağladı.
YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARI TALEBİ ARTIRDI
Petrol tedarikine ilişkin risklerin artmasıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelimin hız kazanması da bakır talebini destekledi. Özellikle Asya ve Avrupa’da fosil yakıtlara erişimde yaşanan sorunlar nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelik yatırımların arttığı belirtiliyor. Enerji iletim hatları, batarya teknolojileri ve elektrikli araç üretiminde yoğun şekilde kullanılan bakır, bu süreçte stratejik emtialardan biri olarak öne çıktı.
Enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizliklerin sadece kısa vadeli fiyatlamaları değil, orta ve uzun vadede tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini de artırdığı ifade ediliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAYNAKLI SIKINTILAR ARZI ETKİLEDİ
Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar nedeniyle kükürt tedarikinde yaşanan aksaklıklar da bakır arzını etkiledi. Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki üretim tesislerinde cevher ayrıştırma için gerekli sülfürik asit üretiminin kükürde bağımlı olması, küresel bakır üretiminde darboğaz riskini artırdı.
Bu gelişmelerin etkisiyle bakırın libresi nisan sonuna göre yüzde 10’un üzerinde, 2025 sonuna göre ise yüzde 16’dan fazla yükseldi. Savaşın başlamasının ardından mart ayında yüzde 6 gerileyen fiyatlar, sonraki süreçte kayıplarını telafi ederek yeni zirve seviyelerine ulaştı.
“BAKIR STRATEJİK EMTİALARDAN BİRİ HALİNE GELİYOR”
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, artan yapay zeka altyapısı yatırımları, elektrikli araç talebi ve yenilenebilir enerji dönüşümünün bakıra yönelik küresel talebi hızla artırdığını belirterek, “Veri merkezleri, enerji iletim hatları ve batarya teknolojileri, bakırı stratejik emtialardan biri haline getiriyor.” dedi.
Savaş kaynaklı yükselen enerji ve nakliye maliyetlerinin üretim ve lojistik tarafında ciddi baskı oluşturduğunu ifade eden Ergezen, bunun fiyatlar üzerinde yukarı yönlü etki yarattığını söyledi.
Bakır talebinin güçlü şekilde arttığını ancak arzın aynı hızda büyümediğini belirten Ergezen, “Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’de üretimde yaşanan düşüş, arz-talep dengesini talep lehine bozarak fiyatları destekleyen önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.” değerlendirmesinde bulundu.