Savaşın yansımaları, en hassas sanayi kollarından birini hedef alarak hızla yayılıyor. Otomotiv şirketleri, modern üretim zincirlerinin vazgeçilmez unsuru olan alüminyumda ciddi bir tedarik kriziyle karşı karşıya. Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte bu hafif metal, maliyetler ve sanayi istikrarı açısından ağır bir yük haline geliyor.
Arz daralması korkusu, büyük şirketleri “panik alımı” stratejilerine yönlendiriyor. Körfez’deki üretim aksaklıkları ve sevkiyat darboğazları nedeniyle firmalar, ihtiyaçlarını güvence altına almak için hızla stok yapmaya çalışıyor. Sınırlı stoklara bağımlılık artarken, üretim hatlarının durmaması için zamanla yarış sürüyor.
Bu kriz, küresel tedarik zincirlerinin haritasını yeniden şekillendiriyor. Fiyatlar yükselirken, daha önce siyasi nedenlerle tercih edilmeyen alternatif kaynaklara yönelme ihtimali de artıyor.
Financial Times’ın haberine göre savaş, alüminyum arzının aylar içinde tükenebileceği endişesiyle dünyanın en büyük otomotiv şirketlerinden bazılarında “panik alımı”na yol açtı.
Körfez’deki alüminyum üreticileri, enerji kesintileri ve sevkiyat sorunları nedeniyle üretimi azalttı.
Alüminyum; otomotiv, havacılık ve inşaat başta olmak üzere pek çok sektörde yaygın şekilde kullanılıyor. Otomotiv parça üreticileri ve alüminyum şirketlerinin yöneticileri, savaşın dördüncü haftasında otomobil üreticilerinin stoklarını artırmaya çalıştığını belirtti.
Bir alüminyum üreticisi yöneticisi şu ifadeleri kullandı:
“Bu durum devam ederse panik alımı daha da artacak. Daha önce krizler yaşadık ama bu tamamen farklı.”
Birçok Batılı otomotiv şirketi yeni alüminyum tedarikinde zorlandığını bildirirken, çoğu yalnızca birkaç aylık stokla idare ediyor. Bazıları ise mümkün olduğunca hurda alüminyum kullanmaya başladı.
Japonya’daki tüccarlar da, otomotiv şirketleri ve tedarikçilerinin, 2022’de Ukrayna savaşı sonrası boykot edilen Rusya’dan yeniden alım yapmayı değerlendirdiğini belirtti.
Gelişmeler Londra Metal Borsası’nda fiyatları hızla yükseltti. Ton başına alüminyum fiyatı 3500 doları aşarken, 4000 dolara ulaşması bekleniyor.
Aynı dönemde Avrupa’da gaz fiyatları ve petrol fiyatları da artarak üretim maliyetlerini yükseltti. Plastik gibi petrol türevli malzemelerdeki artış da otomotiv maliyetlerini daha da yukarı çekti.
Küresel arz açığının 1,5 milyon tonu aşması beklenirken, Japonya başta olmak üzere birçok ülkede üretim kısıntıları başladı. ABD ve Avrupa’daki fabrikalar da üretim hızını düşürdü ve bazı yeni modeller ertelendi.
28 Şubat’ta başlayan kriz sonrası alüminyum fiyatları %10’a kadar yükseldi ve yaklaşık %8 seviyesinde kalıcı artış gösterdi.
CRU Group’a göre düşük stoklar ve devam eden riskler fiyatları 4000 dolar seviyesine taşıyabilir.
Analist Guillaume Oussou, küresel talebin zayıf olmasaydı fiyatların daha da yüksek olacağını belirterek, uzun sürecek bir savaşın piyasa beklentilerini kökten değiştireceğini vurguladı.
Uzmanlar, alüminyum krizinin derinleşmesiyle birlikte üretim maliyetlerinin artacağını, bunun da kaçınılmaz olarak otomobil fiyatlarına yansıyacağını belirtiyor. Sektördeki bu daralma, önümüzdeki dönemde araç fiyatlarında yeni ve sert artışların kapıda olduğuna işaret ediyor.
