Afrika liderleri, 11-15 Şubat tarihleri arasında Etiyopya'nın Addis Ababa kentinde 39. Afrika Birliği (AU) Zirvesi için bir araya gelecek. Zirvenin gündeminde, kıtasal su güvenliğinin korunmasının yanı sıra süregelen barış ve güvenlik sorunlarının da önemli bir yer tutması bekleniyor.
"2063 Gündemi Hedeflerine Ulaşmak İçin Sürdürülebilir Su Temini ve Güvenli Sanitasyon Sistemlerinin Sağlanması" temasıyla düzenlenecek olan yıllık toplantı, 11-12 Şubat tarihlerinde Afrika Birliği Yürütme Konseyi toplantısıyla başlayacak, ardından 14-15 Şubat tarihlerinde Devlet ve Hükümet Başkanları Meclisi toplantısı yapılacak.
Yetkililer ve analistler, zirvenin kıtanın uzun süredir öncelik verdiği konuları Afrika'nın kalkınmasını ve güvenliğini ilerletebilecek somut girişimlere dönüştürmeye çalıştığı kritik bir anda gerçekleştiğini söylüyor.
Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu'nun eski danışmanı Costantinos Bt. Costantinos, Xinhua'ya verdiği demeçte, "Bu yılki zirve, özellikle 2063 Gündemi'nin ikinci 10 yıllık uygulama planının ivme kazandığı kritik bir dönemeçte gerçekleşiyor" dedi.
Costantinos, toplantının öneminin, gündem belirlemenin ötesine geçerek kaynak güvenliğine sahip, gıda egemenliğine sahip ve barışçıl bir kıtayı ilerletmek için bir platform görevi görmesinde yattığını söyledi.
Yetkili, "Zirvede bir araya gelen Afrikalı liderlerin, kıtasal öneme sahip somut sonuçları onaylayarak, kıtasal özlemler ile bunların gerçekleştirilmesi arasındaki süregelen uçurumu kapatmaları bekleniyor." dedi.
Zirveye hazırlık kapsamında, Afrika temsilcileri geçen hafta Afrika Birliği Daimi Temsilciler Komitesi (PRC) toplantısını tamamlayarak taslak gündemleri ve çalışma programlarını son haline getirdi. Temsilciler, su güvenliğinin yanı sıra, barış ve güvenlik, kapsayıcı ekonomik büyüme, iyi yönetişim, eğitim ve sağlık hizmetleri ile Afrika'nın küresel ilişkilerdeki konumu gibi temel öncelikleri de vurguladı.
Su güvenliği gündemin en önemli konusu
Bu yılki odak noktasını açıklayan Afrika Birliği, Afrika'nın ekonomik büyüme, sosyal dönüşüm, bölgesel entegrasyon, ticaret, barış ve güvenlik konusundaki isteklerinin "her türlü amaç için sürdürülebilir su temininin sağlanmasına bağlı olduğunu" belirtti.
Afrika Birliği'nin son verilerine göre, 300 milyondan fazla Afrikalı temiz içme suyuna erişemezken, kıta genelinde 700 milyondan fazla insan yeterli sanitasyon imkanından yoksun yaşıyor. Afrika nüfusunun 2030 yılına kadar 1,6 milyara ulaşması beklenirken, Afrika Birliği, nüfus artışı ve hızlı kentleşmenin en az yüzde 50 daha fazla gıda ve enerji üretimi için on kat daha fazla su talebi gerektireceği konusunda uyardı.
Yetkililer, bu yılki temanın kritik önemini vurgulayarak, suyun Afrika'nın kalkınmasındaki kritik rolünün ve küresel jeopolitik bir mesele olarak giderek artan öneminin altını çizdiğini söyledi.
Yetkililere göre, bu adım suyu kalkınma sorunu olmaktan çıkarıp, Afrika'nın kalkınması, iklim direnci ve istikrarı için merkezi önem taşıyan stratejik ve çok yönlü bir zorunluluğa dönüştürüyor. Su güvenliği ve sanitasyon sorunlarının ele alınmasının, su, enerji, tarım ve yoksulluk dinamikleri arasındaki bağlantıdan etkin bir şekilde yararlanmayı gerektireceğini belirtti.
İklim değişikliğinin kıtanın su kıtlığını daha da kötüleştirmesi, tarımsal geçim kaynaklarını, enerji üretimini ve halk sağlığını tehdit etmesiyle birlikte, Afrika Birliği bu zorluğun üstesinden gelinememesinin daha fazla gıda güvensizliğine, hastalık yüküne, insan göçüne, çatışmaya ve ekonomik kalkınmanın engellenmesine yol açacağı konusunda uyarılar yapılıyor.
Sürekli güvenlik tehlikeleri
Zirvenin, giderek yönetim eksiklikleri ve daha geniş kapsamlı kırılganlıklarla iç içe geçen güvensizliğin temel nedenlerini ele alacağı yönünde de beklentiler yüksek.
Güvenlik ortamının zorlu olduğunu vurgulayan AUC başkanı, Afrika'nın farklı bölgelerinde, özellikle doğudaki Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC), Sudan, Libya, Sahel bölgesinde devam eden barış ve güvenlik tehlikelerinin yanı sıra anayasaya aykırı hükümet değişikliklerinin artışını kabul etti.
Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, bu krizleri ele almak ve özellikle Afrika barış ve güvenlik mimarisi içinde reformları ilerletmek için "acil olarak harekete geçme" ihtiyacının altını çizdi.
Costantinos ise, zirvenin "kararlı siyasi müdahaleler" yoluyla Afrika Birliği'nin kıtasal istikrarı koruma rolünü güçlendirmesinin beklendiğini söyledi. Bunun, Afrika Hazır Kuvveti'nin tam olarak faaliyete geçirilmesini ve Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyi'nin öngörülebilir finansmanla desteklenen hızlı konuşlandırmaları yetkilendirmesini içerebileceğini belirtti.
Zirvenin, Afrika'nın güvenlik krizlerine Afrika çözümleri yoluyla zamanında çözümler getirmeyi amaçlayan somut sonuçlar üretmesi bekleniyor.
