Şeriat mı, adetler – gelenekler mi?
Öncelikle yazımı kendi günümde (Pazar günleri) yetiştiremediğim için gazetemizden ve siz okuyuculardan özür diliyorum.
Afganistan günlerim devam ediyor. Kendisiyle Kabil’de tanıştığımız ve aslen Afganistanlı, ama Türkiye’de mukim olan Sayın Muhammed Fatih Nuristani ile Kandahar’a iki günlük bir yolculuğumuz oldu. Afganistan İslam Emirliği sözcüsü Sayın Zebihullah Mücahid ile bir söyleşi yaptık. Akabinde Maarif Vakfı’nın Kandahar’daki okulunu ziyaret edip, müdür Sayın Halilullah Resuli ile tanıştık. Sağ olsunlar hem okulları hakkında gerekli bilgileri verdiler ve hem de Kandahar’ın bazı tarihi yerlerini görmemizi sağladılar.
Kandahar, tarihi ve aynı zamanda birçok devlete başkentlik yapmış bir şehirdir. Afganistan İslam Emirliği de yani Emir Hibetullah Ahundzade ve Şurası da bir süreden beridir burada ikamet etmektedirler.
Afganistan’ın şimdiki yönetim adı - şekli, adından da anlaşıldığı gibi İslam Emirliği’dir. Ülkede siyasi partiler yoktur. Dolayısıyla başbakanından bakanlarına kadar bütün atamalar Emirin – Şuranın verdiği kararlarla gerçekleştiriliyor. Başbakanlık ve Bakanlıklar, eskide de olduğu gibi Kabil’dedir.
Afganistan’da “Emir-ul-Muminin” olarak anılan Hibetullah Ahundzade 60 yaşlarında mücahit ve âlim bir şahsiyettir.
Bilindiği gibi, Afganlılar ABD’yi ve aynı zamanda NATO’yu yendiler, ama ABD, Afganistan’a karşı uyguladığı ambargo ile savaşını ekonomi, diplomasi ve diğer cephelerde sürdürmektedir. Ancak rahatlıkla diyebiliriz ki, Afganlılar, ABD’nin ambargosunu da boşa çıkarmışlar ve yenmişlerdir. Ülke genelindeki güvenliği Avrupa’dakinden daha yukarı bir düzeye çıkarmış olmaları da bunun göstergesidir.
Emirliğin ülkeyi yeniden inşa etmek ve bu bağlamda ambargoyu da boşa çıkarmak için aldığı kararlar ve hayata geçirdiği projeler de takdire şayandır. Şehirlerarası yollar yapılmakta, yerleşim yerleri onarılmakta; eksiklikler giderilmekte, barajlar ve daha nice işler yapılmaktadır.
Emirlik, bir çeşit tarım reformu da yapmaktadır. Bir taraftan devlet arazisi neredeyse bedava olarak icara verilirken, diğer taraftan arazi sahipleri, ellerindekini işlemeye teşvik edilmektedir.
Son olarak girişte sorduğum soruya döneyim…
Burada öne çıkan ve aynı zamanda hayati derecede önemli olan bir örnekle yetineceğim. Afganistan’daki evliliklerin bir kısmında adaylar arasında büyük bir yaş farkı var. Ve bir de kızların –kadınların rızası alınmadan yapılan evlilikler var. Emirlik, her iki durumda da olaya müdahale ediyor. Nitekim Emirlik, bu dayatmalara maruz kalan on binlerce kızın – kadının şikâyetlerinin gereğini yapmıştır. Edindiğimiz bilgilere göre Emirlik bu konuda kimseye göz açtırmıyor. Tabii, mağdurların da bu gibi dayatmalara teslim olmak yerine şikâyet etmek suretiyle görevlerini yerine getirmeleri gerekiyor ki, bu yanlış adet son bulsun. İnşallah ileriki günlerde bu konulara ayrıntılı olarak değineceğim.