El Salvador’da bir mahkeme,486 kişinin yargılandığı toplu davayı başlattı. Bu dava, Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin çete şiddetine karşı tartışmalı olağanüstü yetkilerle yürüttüğü politikalar kapsamında açılan en büyük davalardan biri olarak görülüyor.
Savcılığa göre, “Mara Salvatrucha” ya da MS-13 çetesine üye olduğu iddia edilen sanıklara yöneltilen suçlamalar, 2012 ile 2022 yılları arasında işlenen 47 binden fazla suçu kapsıyor. Bu suçlar arasında cinayet, haraç ve silah kaçakçılığı yer alıyor. Söz konusu suçlamalar arasında, ülkenin iç savaş sonrası en kanlı hafta sonlarından biri de bulunuyor.
2022’de yürürlüğe giren ve defalarca uzatılan olağanüstü hal kapsamında güvenlik güçleri bugüne kadar 91 binden fazla kişiyi gözaltına aldı. Aynı süreçte parlamentonun çıkardığı bir kararnameyle toplu yargılamaların önü açıldı.
Amerika İnsan Hakları Komisyonu da yaptığı açıklamada, uzun süredir devam eden olağanüstü hal uygulamasının ciddi hak ihlallerine yol açtığına dikkat çekerek bu yöntemin sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Komisyon, “Bu rejim, savunma hakkını ve iletişimin gizliliğini askıya alıyor, ayrıca idari gözaltı sürelerini uzatıyor” ifadelerini kullandı.
Yargılanan sanıklar, Bukele yönetimi tarafından 2023’te açılan ve ülkenin en yüksek güvenlikli hapishanelerinden biri olan Cecot dahil olmak üzere beş farklı cezaevinde tutuluyor.
Savcılık, davada otopsi raporları, balistik analizler ve tanık ifadelerini delil olarak sunarken, her suç için azami cezanın verilmesini talep etti. Bir sanık, birden fazla suçtan hüküm giymesi halinde 245 yıla kadar hapis cezası alabilecek.
Sanıklar arasında, eski Devlet Başkanı Mauricio Funes döneminde hükümet ile çeteler arasında yapılan 2012-2014 ateşkesinde rol aldığı iddia edilen üst düzey çete liderleri de bulunuyor.
Hükümet ise olağanüstü hal kapsamında yürütülen operasyonların etkili olduğunu belirterek, ülkede cinayet oranının geçen yıl yüz binde 1,3’e düştüğünü, bu oranın 2022’de 7,8 olduğunu açıkladı.