Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” yasalaşarak yürürlüğe girdi.
Sosyal medyada yaş sınırı
Yeni yasayla birlikte 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına kaydolması yasaklandı. Sosyal ağ sağlayıcılarına, kullanıcıların yaşını doğrulayacak teknik sistemleri kurma zorunluluğu getirildi.
Platformlar ayrıca çocuklara özel, ayrıştırılmış içerik ve hizmet sunmakla yükümlü olacak. Bu kapsamda ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale getirildi. Ebeveynler; çocukların hesap ayarlarını kontrol edebilecek, harcama ve abonelik işlemlerine onay verebilecek, kullanım süresini izleyip sınırlandırabilecek.
Yasa, zararlı içeriklerle mücadelede de sıkı hükümler içeriyor. Özellikle yüksek kullanıcı sayısına sahip sosyal medya platformları, kamu otoriteleri tarafından bildirilen içeriklere gecikmeksizin, en geç 1 saat içinde müdahale etmek zorunda olacak. Bu yükümlülüğe uymayan platformlara önce para cezası, ardından reklam yasağı ve nihayetinde bant daraltma yaptırımları uygulanabilecek.
Oyun platformlarına yaş kriteri, temsilci ve yaptırım
Düzenleme, dijital oyun sektörünü de kapsamına aldı. Buna göre oyun sağlayıcılar, sundukları içerikleri yaş kriterlerine uygun şekilde derecelendirerek yayımlamak zorunda olacak. Uygun sınıflandırma yapılmayan içerikler platformlardan kaldırılacak veya en yüksek yaş kategorisine göre sunulacak.
Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformlarına Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirildi. Bu temsilci, resmi makamlarla iletişimden ve yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumlu olacak.
Ayrıca oyun platformları da sosyal medya şirketleri gibi ebeveyn kontrol sistemleri kuracak. Kurallara uyulmaması halinde milyonlarca lirayı bulan idari para cezaları uygulanacak; ihlalin sürmesi durumunda internet bant genişliğinin kademeli olarak daraltılması gündeme gelecek.
Doğum izni arttı
Kanun, çalışma hayatına ilişkin önemli sosyal hak düzenlemeleri de içeriyor. Kadın çalışanlara verilen doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarıldı. Bu sürenin 8 haftası doğum öncesi, 16 haftası doğum sonrası olarak uygulanacak.
Sağlık durumunun uygun olması ve doktor onayıyla, kadın çalışan doğumdan önceki iznin bir kısmını doğum sonrasına aktarabilecek. Ayrıca çoğul gebeliklerde izin süresi uzatılabilecek.
Babalık izni de genişletildi. Daha önce 5 gün olan ücretli babalık izni 10 güne çıkarıldı. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte izin hakkını tamamlamış olan kadınlara ise talep etmeleri halinde 8 hafta ek analık izni verilebilecek.
Bunun yanı sıra, doğum sonrası 24 haftalık ücretli iznin ardından kadınlara talep etmeleri halinde ücretsiz izin hakkı da tanındı.
Çocukların bulunduğu alanlara sıkı güvenlik düzenlemesi
Kanun, çocukların fiziksel güvenliğine yönelik önemli kısıtlamalar da getiriyor. Cinsel saldırı, çocuk istismarı, uyuşturucu ticareti, insan ticareti gibi ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin; okul, kreş, yurt, kurs, spor tesisi, oyun alanı ve benzeri çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışması yasaklandı.
Bu kişiler söz konusu işletmeleri açamayacak, işletemeyecek ve buralarda herhangi bir görev üstlenemeyecek. Mevcut işletmelerin bu kişiler tarafından işletildiğinin tespit edilmesi halinde, 6 ay içinde devredilmesi gerekecek; aksi halde ruhsatlar iptal edilecek.
Ayrıca bu iş yerlerinde çalışan personelin, belirli periyotlarla adli sicil durumunu belgelemek zorunda olması hüküm altına alındı. Kurallara aykırı davranan işletmelere ağır para cezaları uygulanacak.
Yaptırımlar ve denetim mekanizması güçlendirildi
Yasa ile birlikte Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yetkileri de genişletildi. Kurum, sosyal medya ve oyun platformlarından gerekli bilgi ve belgeleri talep edebilecek, uyumsuzluk durumunda idari yaptırımlar uygulayabilecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara önce para cezaları, ardından reklam yasağı, son aşamada ise bant daraltma gibi kademeli yaptırımlar uygulanacak. Bant daraltma oranı yüzde 90’a kadar çıkabilecek.