28 Şubat 2026'da ABD ve soykırımcı israil'in İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşı başladı. Savaşın üzerinden 107 gün geçtikten sonra, ABD Başkanı Donald Trump 14 Temmuz'da, ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Birinci Aşama: 40 Günlük Savaş
ABD ve israilin İran'a karşı yürüttüğü savaş, 8 Nisan'a kadar 40 gün sürdü. Bu süreçte İran'ın koşulsuz teslim olması talepleri gündeme gelirken, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nı kapattı.
1. Durak: Savaşın Başlaması
Savaşın, israil Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun girişimleri sonucunda başladığı belirtildi. Donald Trump, savaşın başlamasından yaklaşık iki saat sonra Truth Social platformunda yayımladığı video mesajda savaşın beş temel hedefini açıkladı:
İran rejimini devirmek
İran donanmasını yok etmek
İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek
Füze ve insansız hava aracı programlarını ortadan kaldırmak
Bölgedeki müttefik ve vekil güçlerini tasfiye etmek
İran lideri Ali Hamaney şehit edildi. Washington ve Tel Aviv onlarca İranlı komutanı hedef aldı. Trump ilk hafta içinde yaklaşık 48 İranlı komutanın şehit edildiğini iddia etti.
Buna karşılık İran, israili ve bölgedeki ABD üslerini hedef almaya başladı. Böylece savaş yaklaşık 13 ülkeye yayıldı.
2. Durak: İran Hürmüz Boğazı'nı Kapatıyor
Washington ilk günlerde askeri zafer ilan etti. Trump saldırıların durması için İran'ın tam teslimiyetini şart koştu ve Venezuela modelini İran'da uygulayacağını savundu.
Buna karşılık İran, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kapattı.
Bu durum küresel petrol fiyatlarını ve dünya genelinde enerji maliyetlerini yükseltti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun savaşın israil nedeniyle yürütüldüğünü söylemesi sonrası iç kamuoyunda eleştiriler arttı.
ABD ve israilin İran içinde protestoları teşvik etme ve silahlandırma girişimleri ise başarısız oldu.
3. Durak: Yeni İran Liderinin Seçilmesi
İran tarafı, Trump'ın yeni lider seçim sürecine müdahale taleplerini reddetti.
Trump'ın karşı çıkmasına rağmen, İran 8 Mart'ta Mücteba Hamaney'i yeni lider olarak seçti.
Daha sonra Hizbullah da çatışmalara dahil oldu ve israile saldırılar düzenledi. israilin Lübnan'a yönelik kara harekatı ise bir milyondan fazla kişinin yerinden edilmesine yol açtı.
4. Durak: Hürmüz Boğazı'nı Açma Girişimleri
Washington, Hürmüz Boğazı'nın açılması için baskı kurdu ve petrol tankerlerine geçiş çağrısı yaptı.
Ancak İran boğazı kapalı tutmaya devam etti.
Trump, NATO müttefikleri ve Asya ülkelerini savaşa dahil ederek boğazı açmaya çalıştı ancak destek bulamadı.
1 Nisan'da Trump, İran'ın boğazı açmaması halinde enerji santralleri, köprüler, su ve elektrik altyapısını hedef alacağı tehdidinde bulundu. Bu açıklamalar uluslararası ve iç kamuoyunda tepki çekti.
İkinci Aşama: 67 Günlük Ateşkes Süreci
8 Nisan'da Trump, İran ile ateşkes anlaşmasına varıldığını açıkladı. Ateşkes 67 gün sürdü.
Bu süreçte ihlaller, yeni tehditler, başarısız müzakere turları ve karşılıklı saldırılar yaşandı.
1. Durak: İki Haftalık Ateşkes
Trump, ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes ilan edildiğini ve Hürmüz Boğazı'nın açıldığını duyurdu.
Truth Social'da yaptığı paylaşımda, İran ile kalıcı barış anlaşmasına çok yaklaşıldığını söyledi.
11 Nisan'da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Pakistan'a giderek Washington'un şartlarını kabul ettirmeye çalıştı ancak başarılı olamadı.
Ertesi gün ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki İran gemilerine yönelik abluka uygulamaya başladı.
israilin talebi doğrultusunda Washington, Lübnan dosyasını İran müzakerelerinden ayırmaya çalıştı.
16 Nisan'da Trump, israil ile Lübnan arasında 10 günlük ateşkes ilan etti. Netanyahu ise israilin Lübnan'dan çekilmeyeceğini söyledi.
2. Durak: Ateşkes Süresiz Uzatılıyor
22 Nisan'da Trump ateşkesin süresiz uzatıldığını açıkladı.
Ancak tarafların taleplerinde ısrar etmesi nedeniyle görüşmeler sonuçsuz kaldı.
ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürdü.
3. Durak: "Özgürlük Projesi" ve Hürmüz Girişimi
Mayıs ayının ilk haftasında Trump, Hürmüz Boğazı'nı askeri güç kullanarak açmayı amaçlayan "Özgürlük Projesi"ni başlattı.
İran'ın ABD gemilerine saldırması halinde "yeryüzünden silineceği" tehdidinde bulundu.
Ancak iki gün sonra projeyi sonlandırdı ve İran'ın anlaşmaya yaklaştığını öne sürdü.
Bu dönemde İran'ın nükleer programı ve Lübnan dosyası nedeniyle müzakereler tıkandı.
24 Mayıs'ta Trump, sekiz ülke lideriyle görüştüğünü ve İran ile barış anlaşması üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Ancak Lübnan konusu ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokları nedeniyle anlaşma yine sonuçsuz kaldı.
4. Durak: Karşılıklı Saldırılar
Geçtiğimiz hafta İran, israile sınırlı etkili saldırılar düzenledi.
israil de İran'ı hedef aldı. ABD başlangıçta saldırılara katılmadığını açıkladı.
Daha sonra ABD ordusu, bir Apache helikopterinin düşürülmesini gerekçe göstererek İran'a saldırılar düzenledi.
İran ise Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'deki hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
Buna rağmen taraflar müzakere masasını terk etmedi.
5. Durak: Anlaşmanın Duyurulması
Anlaşmayı engelleme girişimi olarak değerlendirilen son saldırılarda israil, Beyrut'u hedef aldı.
Trump'ın daha önce "kırmızı çizgi" olarak tanımladığı bu saldırılar nedeniyle Netanyahu'ya öfkelendiği öne sürüldü.
Trump, Lübnan'ın da anlaşmanın bir parçası olacağını açıkladı.
Pazar gecesi ise ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Trump, anlaşmanın "tüm bölgeye barış getireceğini" savunurken, Hürmüz Boğazı'nın gelecek cuma günü yeniden açılacağını söyledi.